YEŞİL İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ VE YEŞİL TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER

THE RELATIONSHIP BETWEEN GREEN HUMAN RESOURCE MANAGEMENT AND GREEN SUPPLY CHAIN MANAGEMENT

Özet

Son dönemde, firmaların yeşil insan kaynakları yönetimi (YİKY) ve yeşil tedarik zinciri yönetimi (YTZY) uygulamalarının; çevre koruma, sürdürülebilir kalkınma ve rekabet avantajı elde etme gibi sonuçları, literatürde yaygın olarak tartışılmaktadır. Firmaların, sürdürülebilirlik kapsamındaki ekolojik performanslarını artırmaya yönelik faaliyetleri tüm sektörlerde yaygınlaştıkça, bazı firmaların insan kaynakları departmanlarının da en iyi yeşil insan kaynakları yönetimi uygulamaları olarak ifade edilen İKY uygulamalarını tasarlayarak, şirketlerinin tedarik zinciri süreçlerinde roller üstlenmeye başladıkları görülmektedir. Bu çalışmada (i) YİKY ve YTZY uygulamalarının temel bileşenlerinin neler olduğu ve (ii) YİKY ve YTZY entegrasyonunun sağlanmasında hangi İKY ve TZY uygulamalarının firmaların ekolojik performansı açısından etkili sonuçlar ürettiği sorularına yanıt aranmaktadır. Bu doğrultuda çalışma iki temel bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde YTZY ve YİKY’nin birbirinden ayrı olarak ve birlikte etkileşimleri sonucunda firmaların ekolojik performanslarına olan etkilerini açıklayan kavramsal bir model ulusal literatürde ilk kez önerilmektedir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise; çevreye duyarlı uygulamaları ile sektörde öncü olan holdinglerin tedarik zinciri üzerinde yer alan üst düzey birim yöneticileri ve İKY direktörleri ile gerçekleştirilen bir araştırma yer almaktadır. Araştırma nitel bilgi toplama yöntemlerinden biri olan, derinlemesine görüşme yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, YTZY ve YİKY ilişkilerinde birim yöneticileri ve İKY birim yöneticileri görüşleri arasında önemli farklılıklar saptanmıştır. Bununla birlikte tüm katılımcılarca, üst yönetimin ve diğer bölüm yöneticilerinin çevreci değerleri benimseme düzeyleri ve taahhütleri, YİKY ve YTZY uygulamalarının etkinliğini belirlenmesinde, en önemli beşeri unsur olarak tespit edilmiştir.

Abstract

Recently, the results of green human resource management (GHRM) and green supply chainmanagement (GSCM) practices of companies such as environmental protection, sustainabledevelopment and gaining competitive advantage are widely discussed in the literature. As theactivities of the companies to increase their ecological performance within the scope ofsustainability become widespread in all sectors, it is seen that some companies begin to playimportant roles in supply chain processes by designing HRM practices, which are referred to asthe best green human resource management practices. This study seeks to answer the questionsof (i) what are the main components of GHRM and GSCM applications and (ii) which HRMand SCM applications produce effective results in terms of firms' ecological performance inensuring GHRM and GSCM integration. In this respect, the study consists of two main parts. Inthe first part of the study, a conceptual model explaining the effects of GSCM and GHRM onthe ecological performance of firms as a result of their separate and joint interactions is proposedfor the first time in the national literature. In the second part of the study, research conductedwith senior supply chain unit managers and HRM directors of leading companies in the sectorwith their environmentally sensitive practices. The research was conducted with an in-depthinterview method, which is one of the qualitative data collection methods. As a result of theanalyzes, significant differences were found between GSCM and GHRM relations betweensupply chain unit managers and HRM unit managers. Besides, the level and commitment of thesenior management and other department managers to adopt environmental values weredetermined by all participants as the most important human factor in determining theeffectiveness of GHRM and GSCM practices.