Multipl Sklerozlu Hastalarda Güncel Diyet Yaklaşımları

Özet

Multipl Skleroz (MS); nöroinflamatuvar, demiyelinize, otoimmün merkezi sinir sistemi hastalığıdır. MS ile ilişkili hastalık süreci; inflamasyon, sinir liflerini koruyan ve çevreleyen membran yağ bileşeni, miyelin yıkımı ve/veya hasarı ile sonuçlanmaktadır. Beslenme alışkanlıklarının ve yaşam tarzının MS seyrini etkileyip etkilemediği sorusu hala tartışma konusudur. Diyet faktörleri ve bireyin yaşam tarzı alışkanlıkları, hem atak ve iyileşmelerle giden MS (Relapsing-remitting) hem de birincil ilerleyici MS’de (primer progresif) hastalığın inflamatuvar durumunu modüle ederek semptomları iyileştirebilir veya şiddetlendirebilir. Bu durum hücresel düzeyde hem metabolik hem de inflamatuvar yolları ve kommensal bağırsak mikrobiyatasının bileşimini kontrol ederek oluşmaktadır. Sebzeler, meyveler, kurubaklagiller, balık, prebiyotikler ve probiyotiklerden zengin düşük enerjili diyetlerin ve düzenli yapılan egzersizin; nükleer reseptörler ve enzimler üzerinde olumlu etki oluşturduğu, oksidatif metabolizmayı ve proinflamatuvar molekülleri düzenlediği ve sağlıklı simbiyotik bağırsak mikrobiyatasının sürdürülmesi ve restore edilmesine katkı sağladığı gösterilmiştir. Özellikle Akdeniz tipi beslenme modeli gibi diyet müdahalelerinin; bağışıklık düzenleyici ilaçların olası yan etkilerini ve kronik yorgunluk sendromunun semptomlarını hafifletmede, semptomların nüksetmesini ve hastalığın ilerlemesini önlemede yarar sağladığı bildirilmektedir. MS hastalarının diyetlerindeki sağlıklı beslenmeye yönelik değişiklikler hastaların hem yaşam kalitesini artırmakta hem de fiziksel ve mental iyileşme sağlamaktadır. Bu derlemede, farklı diyet modellerinin MS üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Abstract

Multiple Sclerosis (MS); is a neuroinflammatory, demyelinated autoimmune central nervous system disease. MS-related disease process result in inflammation, membrane fat component which protects and surrounds nerve fibers, myelin destruction and/or damage. The question of whether nutrition habits and lifestyle affect the course of MS is still a matter of debate. Dietary factors and lifestyle can improve or aggravate MS symptoms by modulating the inflammatory state of the disease in both relapsing-remitting or primary progressive MS. This state occurs by controlling both metabolic and inflammatory pathways in human cell and the composition of commensal gut microbiata. It has been shown that lowcalorie diets rich in vegetables, fruits, legumes, fish, prebiotics and probiotics and routine exercise have a positive effect on nuclear receptors and enzymes, regulate oxidative metabolism and proinflammatory molecules and contribute to the maintenance and restoration of healthy symbiotic intestinal microbiata. It has been reported that dietary interventions such as the Mediterranean diet model are beneficial in alleviating the possible side effects of immunomodulatory drugs and the symptoms of chronic fatigue syndrome, preventing recurrence of symptoms and progression of the disease. Changes in the diets of MS patients towards healthy nutrition both increase the quality of life and provide physical and mental recovery of patients. This review aims to evaluate the effect of different diet models on Multiple Sclerosis