COVID-19 Pandemi Döneminde Toplu Beslenme Servisi Yapan Farklı Kurumların Menülerinin Değerlendirilmesi

Evaluation of the Menus of Food Service Systems of Different Institutions During COVID-19 Pandemic

Özet

Amaç: COVID-19 pandemisi sırasında uygulanan kısıtlamalar eğitim, mesai uygulamaları, sosyal etkinlikler gibi birçok alanda olduğu gibi toplu beslenme hizmetlerini de etkilemiştir. Virüsün yayılımının engellenmesi amacıyla toplu beslenme sistemleri (TBS)’nde çeşitli önlemler geliştirilmiş ve bu önlemler kapsamında bazı kurumlarda masaya servis yerine kumanya menüler servis edilmiştir. Bu çalışma, pandemi döneminde Ankara’da hizmet veren farklı TBS’ye ait menü türlerinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada tek öğün toplu beslenme hizmeti veren üç farklı kurumun (kamu, özel ve yarı özel) iki farklı menü tipi (kumanya ve normal) incelenmiş, menülerin enerji, makro ve mikro besin ögesi içerikleri Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER)’nde önerilen enerji ve besin ögesi gereksinimlerine göre yeterlilik yönünden değerlendirilmiştir. Menülerin besin ögesi örüntüsü Besin Ögesinden Yoğun Besin (NRF) 9.3 ile hesaplanarak incelenmiştir. Bulgular: Menüler arasında en yüksek NRF9.3 puanı (85.7±18.9) kamu kuruluşunun normal menüsünde, en düşük NRF9.3 puanı (3.3±3.6) ise özel kuruluşun kumanya menüsü (Ö-K)’nde saptanmıştır. En yüksek enerji (1516±284 kkal) sağlayan menü yarı özel kuruluşun kumanya menüsü (Y-K) olurken, ortalama en düşük enerji (927±83 kkal) sağlayan menü Ö-K olmuştur. Ö-K erkekler için enerji; her iki cinsiyet için protein ve lif gereksinmesini karşılamada yetersiz bulunmuştur. Diğer tüm menülerde ise bu besin ögelerinin gereksinimleri karşıladığı tespit edilmiştir. Sonuç: Bireylerin yeterli ve dengeli beslenmesine katkı sağlamak ve bağışıklık sistemi fonksiyonlarını desteklemek için TBS’de sunulan menülerin, kumanya menüsü gibi farklı servis türleri dahil olmak üzere tüketicilerin enerji ve besin ögesi gereksinmelerini karşılayacak, zengin besin ögesi örüntüsüne ve yüksek diyet kalitesine sahip olması sağlanmalı ve dolayısıyla kurumlarda diyetisyen istihdamının gerekliliği göz ardı edilmemelidir.

Abstract

Aim: The restrictions applied during the COVID-19 pandemic have affected food service systems (FSS) as well as many areas such as education, working hours, and social events. Within the scope of measures for preventing the transmission of the virus, take away-lunch box menus were served instead of table service of normal menus in FSS. This study was carried out to examine the menu types of different FSS of institutions in Ankara during the pandemic period. Subjects and Method: In the study, two different menus (lunch box and normal) of three different institutions which serve one meal a day food service (public, private and semi- private) were examined, and the energy, macro, and micronutrient contents of the menus were evaluated in terms of adequacy according to the Turkey Nutrition Guide (TUBER). The nutrient profile of the menus was examined with the Nutrient Rich Nutrient Index (NRF) 9.3. Results: The highest NRF9.3 score (85.7±18.9) was found in the normal menu of the public institution, and the lowest NRF9.3 score (3.3±3.6) was found in the lunch box of the private institution across all the menus. The menu providing the highest energy (1516±284 kcal) was the normal menu of the semi-private institution, while the lowest average energy (927±83 kcal) was found in the lunch box of private institution. The lunch box in private institutions were insufficient in terms of meeting energy requirements for men, and protein and fiber requirements for both genders. It has been determined that the requirements of these nutrients were met in all other menus. Conclusion: In order to contribute to the adequate and balanced nutrition of individuals and to support the immune system functions, it should be ensured that the menus presented in FSS, including different service types such as lunch box, meet the energy and nutrient requirements of the consumers, have a rich nutrient profile and high diet quality. Therefore, the necessity of employing dietitians in institutions should not be ignored.