Kronik Hastalıklarda İnflamasyonun Rolü, Omega-3 Yağ Asitleri ve Epigenetik Yolaklar

The Role of Inflammation in Chronic Diseases, Omega-3 Fatty Acids and Epigenetic Pathways

Özet

Diyet bileşenlerinin epigenomu etkileyerek kronik hastalıklar üzerinde etkilerinin olduğu bilinmektedir. Bu bilgilerin ışığında, beslenme ve epigenetik arasındaki ilişkileri inceleyen bir bilim dalı olan nutriepigenomik kronik hastalıkların tedavisinde umut verici bir alan olmuştur. Epigenom üzerinde etkileri olduğu bilinen omega-3 yağ asitleri, sadece önemli bir enerji kaynağı değil, aynı zamanda transkripsiyon faktörlerinin ligandları olarak hareket edebilmekte, böylelikle metabolik düzenleyiciler olarak da görev yapmaktadır. Yapılan araştırmalar omega-3 yağ asitlerinin, çeşitli mekanizmalarla gen ekspresyonunu değiştirebileceğini, böylelikle birçok kronik hastalığın patogenezine katkıda bulunan kronik inflamasyon üzerinde olumlu etkilerinin olabileceğini göstermektedir. Özellikle eikozapentaenoik asit ve dokosaheksaenoik asit gibi omega-3 yağ asitlerinin bazı önemli moleküler hücre mekanizmalarını kontrol ettiği, böylelikle inflamasyonla ilişkili hastalıklarda anti-inflamatuvar etki oluşturabileceği bildirilmiştir. Aynı zamanda, bu yağ asitlerinin DNA metilasyonu gibi epigenetik belirteçlerde değişikliklere yol açarak da bahsi geçen olumlu etkileri sağlayabileceği belirtilmektedir. Literatür, omega-3 yağ asitlerinin, çeşitli nükleer reseptör ve transkripsiyon faktörleri ile etkileşime girerek bazı pro-inflamatuvar genlerin ekspresyonunu modüle edebileceği, böylelikle aktivasyonlarında değişikliklere yol açabileceğini göstermektedir. Genel olarak omega-3 yağ asitlerinin, inflamasyon üzerinde etkin rol oynayan nükleer faktör κB (NFκB), PPAR- γ (PPARG) ve G proteinine bağlı reseptör (GPR120) ile etkileşime girerek anti-inflamatuvar etki yaratabileceği bilinmektedir. Bu mekanizmalar karmaşıktır. Bu derlemenin amacı, omega-3 yağ asitlerinin inflamatuvar süreçleri etkilediği epigenetik mekanizmaları açıklamaktır.

Abstract

Dietary components are known to have effects on chronic non-communicable diseases by influencing the epigenome. Nutriepigenomics, which is a science that examines the relationships between nutrition and epigenetics, has become a promising field in the treatment of chronic diseases within this context. Known to have effects on the epigenome, omega-3 fatty acids are not only significant source of energy, but also act as ligands of transcription factors, thus acting as metabolic regulators. Studies show that omega-3 fatty acids can change gene expression by various mechanisms, thus having positive effects on chronic inflammation that contributes to the pathogenesis of many chronic diseases. It has been reported that omega-3 fatty acids, especially eicosapentaenoic acid and docosahexaenoic acid, control some important molecular cell mechanisms, by generating an anti-inflammatory effect in inflammation-related diseases. It is also stated that these fatty acids can provide these positive effects by altering epigenetic markers such as DNA methylation. The literature shows that omega-3 fatty acids can modulate the expression of several pro-inflammatory genes by interacting with various nuclear receptors and transcription factors, thus leading to changes in the activation of these genes. In general, it is known that omega-3 fatty acids can generate an anti-inflammatory effect by interacting with nuclear factor κB (NFκB), PPAR- γ (PPARG) and G protein-coupled receptor (GPR120), which play an active role in inflammation. These mechanisms are complex. The purpose of this review is to explain the epigenetic mechanisms by which omega-3 fatty acids affect inflammatory processes.