Osmanlı İmparatorluğu'nda Kız Öğretmen Okulunda Görev Yapan Kadın İdareci ve Öğretmenler ile Okuttukları Dersler

Women Administrators and Teachers Working in Ottoman Era Girls' Schools of Education and the Courses they Taught

Özet

Bu çalışmada 26 Nisan 1870 yılında eğitimde batılılaşma hareketinin bir neticesi olarak açılan kız öğretmen okulunda yaklaşık 54 yıllık bir zaman dilimi içersinde görev yapan kadın idareci ve öğretmenlerin kimler olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, geniş ölçüde o dönemin salnamelerinden, ilgili arşiv belgelerinden ve bu konunun aydınlatılmasında birinci ve ikinci dereceden önem arz eden kitap, makale gibi diğer kaynaklardan da yararlanılmıştır. Bu belgeler ve ilgili kaynaklardan elde edilen bilgiler yıllara göre belirgin bir tasnife tabî tutulmuştur. Günümüzde dahi okullarımızda kadın idarecilerin sayısının oldukça az olduğu düşünülecek olursa, Osmanlı İmparatorluğu'nda eğitimde batılılaşma hareketleri neticesinde olsa bile, bayan öğretmen yetiştiren bir okula bir kadın okul müdiresinin veya müdür yardımcısının atanmış olması o dönemlerde toplumun kadınların çalışmasına ve idarecilik görevinde bulunması olgusuna nasıl yaklaştığını göstermesi açısından bu çalışmanın ayrı bir önem taşıdığı da düşünülmektedir.

Abstract

This work is a study into identifying the women administrators and teachers who worked at a women's teacher training institution that was established on 26 April 1870 as part of the westernization of education that began in the Ottoman period and continued during a time frame that lasted for almost fifty-four years. Towards this end I have benefited from, in wide degree, the yearbooks published during that period, documents from related archives, and other books and articles - both primary and secondary sources - that could shed light on this subject. I sorted the information derived from these documents and other elated resources into a classification. It is believed that this work is of additional importance due to the fact that it is an indication from that period of the approach taken to women working and holding administrative positions as women were assigned to positions as school principal or vice-principal at a school charged with training women teachers. Even if this was part of the movement towards the westernization of education, it is of some import, especially so if we consider the fact that even today the number of female administrator remains quite limited.