SA'DU’LLÂH EL-HALVETÎ’YE ATFEDİLEN ANONİM KASÎDE-İ BÜRDE ŞERHİNE GÖRE NEFSİN MAHİYETİ VE ÖZELLİKLERİ

Özet

Kasîde-i Bürde adıyla şöhret bulan na’t-ı nebevi Türk İslâm Edebiyatı’nda önemli bir yere sahiptir. İmâm Bûsîrî’nin kaleme aldığı bu kasîde birçok şarih tarafından kısa yahut uzun bir şerh edilmiştir. Kasîde-i Bürde’nin bu kadar rağbet görerek şerh edilmesinin çeşitli sebepleri vardır: Bunlardan ilki, konusunun Hz. Peygamber’e duyulan sevgiden kaynaklanıyor olmasıdır. Bir diğeri ise, şiirin yazılmasına sebep olan meşhur rüya olayıdır. SaǾdu’llâh el-Halvetî’ye atfedilen ancak bir mürîdine ait olan anonim bir Kasîde-i Bürde şerhinde, “Nefs ve Hevâ” konularına çokça değinildiği tespit edilmiştir. Bu mesele ilk elden şâirin hâdiselere yaklaşım biçimiyle ilgilidir. Makalemizde öncelikli olarak nefs ve hevâ sözcüklerinin anlamları verilerek, bu iki kavramın genel olarak mahiyeti ve özellikleri üzerinde durulmuştur. Ardından “Nefs ve Hevâ” kavramlarının söz konusu şiirde ve tabiatıyla şerhinde geçtiği yerlerden örnekler sunulmuştur. Alıntılanan cümlelerin kısaca tahlilinin yapılmasına dikkat edilmiştir. Bu çalışmayla tasavvufun yapı taşlarından olan Nefs ve Hevâ konularına sıkça yer verilmesi üzerinden, Kasîde-i Bürde adlı eserin, tasavvuf ilmiyle olan yakınlığına dikkat çekmek amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Nefs, Hevâ, Kasîde-i Bürde, Şerh, SaǾdu’llâh el-Halvetî.

Abstract

Kasîde-i Bürde has an important place in the Turkish Islamic Literature.This poem written by Imâm Bûsîrî has been commented by many annotator. There are several reasons why the Kasîde-i Bürde has been so commented as so popular. The first of these is the love of The Prophet. Another one is the famous dream event that caused to the writing of poetry.Kasîde-i Bürde whose anonymous commentary belonging to his one of disciple had been analyzed is attributed to SaǾdu’llâh el-Halvetî. There is a detection of mentioning about the subjects of “Nafs and Fad” a lot in that cmmentary. In this article, by givenprimarily the meanings of the words such as nafs and fad, in general this two concepts’ nature and characterıstics had been mentioned. Subsequently, the examples of the concepts of m Nafs and Fad are in the poem and commentary are presented.This article had paid attention to the quoted sentences being analyzed briefly. Through this study, one of the building stones of Sufism, Nafs and Fad issues are frequently mentioned, it has been drawn attention to the closeness the piece Kasîde-i Bürde towards Sufism discipline. KeyWords: Nafs, Kasîde-i Bürde, Commentary, SaǾdu’llâh el-Halvetî.

Anahtar kelimeler: Nefs, Hevâ, Kasîde-i Bürde, Şerh, Sâ'du'llâh El-Halvetî