Dergiler / ANASAY / 2019 / Sayı: 9

ORTA ASYA’DA GÜNÜMÜZE KADAR ULAŞMAYAN CAMİLERİN AHŞAP DİREK VE TAŞ SÜTUNLARI (IX – XII. yy)

ON THE WORD BAN IN THE DÄDÄ QORQUT NARRATIVES

Dergi
ANASAY
Sayfa
31–62
DOI
—

Özet

Bu çalışmada, Orta Asya’da IX – XII. yüzyıllarda inşa edilen Camilerin taşıyıcı unsuru olarak kullanılan ahşap ve ender olarak kullanılan taş direkleri araştırılmıştır. Bununla birlikte İslam öncesi ahşap malzemenin Türk boylarının sivil yapılarında kullanım alanları ve ahşap sanatında kat ettikleri mesafe de incelenmiştir. İslam dininin bölgeye yayılması ile ahşap sanatı dini mimaride kullanılmaya başlamıştır. Bu amaçla günümüzde Özbekistan, Tacikistan ve Kazakistan sınırlarında bulunan erken dönem yapılarında sıklıkla karşılaştığımız, doğal afetlerden, bazen de insan eli ile değişim ve dönüşüme maruz kalan camilerden geriye kalan direkler ve sütunlar yeniden, etraflıca ele alınmıştır. Buradan hareketle Orta Asya’dan Anadolu’ya erken dönem camilerinin taşıyıcı unsurlarının karşılaştırılması yapılmıştır.

Abstract

One of the most researched texts on Turkish philology and folklore studies is the text of Dädä Qorqut. The most important reason of it is that there are many problems waiting for a solution in the text. The creation of the Dädä Qorqut narratives is important question and this problem is not yet certainly solved. Some assumptions have been put forward about this problem. From a philological point of view, the meaning of some words in the text is still uncertain. To solve the problematic words need to explain their origins and give meaning according to the context. In the article, a new meaning suggestion about ban is proposed considering the contexts of narratives and the origin of ban.

Anahtar kelimeler: Orta Asya, Ahşap Direk, Taş Direk, Ahşap Oyma, Ahşap Direkli Cami, Ahşap Sanatı