Yalvaç yöresi (Isparta) ceviz tiplerinin seleksiyon yolu ile ıslahı

Breeding of walnut (Juglans regia L.) types in Yalvaç region (Isparta) by selection

Fatma KOYUNCU, Özgür ÇAĞATAY, Akıncı Fatma YILDIRIM, A. Mehmet KOYUNCU, N. Adnan YILDIRIM

Özet

Yalvaç yöresi (İsparta) cevizlerinin seleksiyon yolu ile ıslahı amacıyla yürütülen bu çalışmada; 2000 ve 2001 yıllarında, yaklaşık 5.000 adet doğal ceviz ağacı içerisinden toplam 150 tip, üstün meyve özellikleri ve verimlilik bakımından incelenmiştir. 2002 yılında, değerlendirmeler sonucunda 36 tipten yeniden meyve örnekleri alınmıştır. Ceviz tiplerinin seçilmesinde, hem kabuklu hem de iç ceviz için ayrı ayrı tartılı derecelendirme yöntemi kullanılmıştır. Tartılı derecelendirme puanına göre ümitvar seçilen 10 tipin meyve ağırlığı 7.82-11.04 g, iç ağırlığı 4.04-5.75 g, randımanı %46.98-55.61 ve kabuk kalınlığı 0.98-1.55 mm arasında değişmiştir. Meyvelerin hepsi irilik bakımından ekstra sınıfta yer almış olup, iç renkleri açık ve çok açık olarak saptanmıştır. Ümitvar tiplerin protein, yağ, nem ve kül oranları sırasıyla % 12.47-21.88, %63.09-70.01, %3.04-5.37 ve %1.11-2.73 arasında bulunmuştur. Yan dallarda dişi çiçeklenme oranları ise % 10-80 arasında değişmiştir.

Abstract

This study was carried out for breeding of walnut (Juglans regia L.) types in Yalvaç region (İsparta) by selection and preservation of them as genetic resources. For this purpose, 150 types were selected out of approximately 5000 wild walnut trees and evaluated for their superior fruit characteristics and productivity between the year 2000 and 2001. Based on the evaluation in 2001, fruit samples were taken again from 36 types in 2002. To select walnut types, different scores of weighted ranked were used for both nut (with shell) and kernel. 10 types were selected based on fruit weight, kernel weight, the percentage of kernel, and shell thickness and these characters were ranged between 7.82 and 11.04 g., 4.04 and 5.75 g., 46.98 and 55.61%, 0.98 and 1.55 mm, respectively. All fruits were found in extra class and their kernel colour was found as light and extra light. Based on results obtained from chemical analysis, the percentage of protein was between 12.47 and 21.88%, oil content was between 63.09 and 70.01%, the percentage of humidity was between 3.04 and 5.37%, and the percentage of ash was between 1.11 and 2.73% in selected types the percentage of female flowering in lateral branches was ranged between 10 and 80%.