KURAKLIK STRESİNDE YETİŞTİRİLEN ÇİLEK ÇEŞİTLERİNDE, PROLİNİN BİTKİ BÜYÜME VE GELİŞMESİ İLE VERİM VE KALİTE ÜZERİNE ETKİLERİ

THE EFFECTS OF PROLINE ON PLANT GROWTH AND DEVELOPMENT, AND ON YIELD AND QUALITY IN STRAWBERRY CULTIVARS GROWN UNDER DROUGHT STRESS

Özet

Bu araştırmada, kuraklık stresinde yetiştirilen çilek çeşitlerinde, prolinin bitki büyüme ve gelişmesi ile verim ve kalite üzerine etkileri incelenmiştir. Araştırmada materyal olarak Festival (kuraklığa toleranslı) ve Osmanlı (kuraklığa hassas) çeşitleri; prolin uygulamaları olarak ise üç farklı konsantrasyon (0, 10, 20 mM) iki kere kullanılmıştır. Örtüaltı koşullarında Ekim ayı sonunda kokopit torbalarına (2 L/bitki) dikilen fidelere, Kasım ayı ortası kuraklık (%15 drenaj), kontrol (%30 drenaj) uygulamaları başlatılmış ve belirtilen dozlarda prolin (dikim ve dikimden 30 gün sonra) uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, kuraklık koşullarında kardeşlenme sayısı kontrole göre %21.87; yaprak sayısı %41.85; klorofil indeksi %22.79, meyve ağırlığı %68.60, SÇKM %21.72, bitki başına düşen verim %76.65 oranında düşüş göstermiş olup, yaprak sıcaklığı %8.78, toplam fenolik madde içeriği %113.34, toplam antosiyanin %17.13 ve antioksidan aktivite %27.56 oranında artış göstermiştir. Kuraklık stresine bağlı olarak bitkilerde yaprak uç yanıklığı zararı artmış olup, bu zarar Osmanlı çeşidinde daha fazla göze çarpmıştır. Artan prolin konsantrasyonları ise özellikle kardeşlenme sayısını artırırken, yaprak uç yanıklığı zararını da önemli ölçüde azaltmıştır. Stres şartlarında, verim ve kalite bakımından prolin konsantrasyonları arasında önemli fark belirlenmemiş olup, Festival çeşidi verim, erkencilik ve meyve ağırlığı bakımından ön plana çıkmıştır

Abstract

conditions, the crown number was observed to decrease by 21.87%, leaf number by 41.85%, chlorophyll index by 22.79%, fruit weight by 68.60%, total soluble solid by 21.72%, yield per plant by 76.65%; leaf temperature was observed to increase by 8.78%, total phenolic compound content by 113.34%, total anthocyanin by 17.13% and antioxidant activity by 27.56%. Depending on the drought stress, leaf tip burn damage in plants increased; this damage was more obvious in the Osmanli cultivar. With increasing proline concentrations, whereas especially the crown number increased, the tip burn damage reduced significantly. Under stress conditions, no significant difference was found between proline concentrations with respect to yield and quality; the Festival cultivar stood out with respect to yield, earliness and fruit weight