Alkol/madde bağımlılığında kişilik bozukluğu ek tanısının diğer 1. eksen tanıları ve çocukluk çağı kötüye kullanımı ve ihmali ile ilişkisi

Özet

Amaç: Bu çalışmada alkol/madde bagımlılarındaki (AMB) kişilik bozukluğu (KB) ek tanısının değerlendirilmesi, KB tanıları açısından alkol ve madde bağımlıları arasındaki farkı saptamak, AMB'da saptanan KB tanısının sosyodemografik özellikler, i. eksen tanıları ve çocukluk çağı kötüye kullanımı ve ihmali ile ilişkisini saptamak amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma Nisan 2002 ile Mart 2003 tarihleri arasında Bakırköy Ord. Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi AMATEM (Alkol ve Madde Bağımlılığı Araştırma, Tedavi ve Eğitim Merkezi) biriminde yürütüldü. Çalışmaya yatarak tedavi gören, DSM-IV tanı kriterlerine göre alkol ya da madde bağımlılığı tanısı almış ve detoksifikasyon sürecini tamamlamış 132 erkek hasta (66 alkol ve 66 madde bağımlılığı) alınmıştır. Olgulara yarı yapılandırılmış sosyodemografik form, SCID-I'nin tüm modülleri, SCID-II, Beck Depresyon Envanteri (BDE), Beck Anksiyete Envanteri (BAE) ve Çocukluk Çağı Kötüye Kullanımı ve İhmali Soru Listesi uygulanmıştır. Bulgular: Alkol/madde bağımlılarında KB oranı %34.8, eşik altı kişilik özellikleri ise %22.7 olarak saptandı. Çalışmaya katılan bağımlılar arasında en yüksek KB oranı antisosyal KB (%23.5) için saptandı. Madde bağımlılarında KB oranı alkol bağımlılarına göre daha yüksekti. Yaş, medeni durum, eğitim ve çalışma durumu açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. KB olanlarda özkıyım girişimi, kendine fiziksel zarar verme, yaşam boyu majör depresyon ve yaşam boyu travma sonrası stres bozukluğu tanısı alanların oranları KB olmayanlara göre yüksekti. Diğer I. Eksen tanıları açısından gruplar arasında anlamlı fark yoktu. Fiziksel kötüye kullanım (KK), duygusal KK ve ihmal oranları da KB olanlarda KB olmayanlara göre yüksekti. BDÖ ve BAÖ ortalama puanları KB olanlar ve kişilik özellikleri olanlarda KB olmayanlara göre yüksekti. KB'nun bağımlı değişken olarak alındığı lojistik reg-resyon modelinde özkıyım girişim öyküsü, duygusal KK ve yaşam boyu majör depresyon belirleyiciler olarak saptanmıştır. Sonuç: Bağımlılık tedavisi planlanırken sadece var ya da yok diye değil, KB'nun tüm boyutlarının değerlendirilmesi daha uygun görünmektedir. Erkek alkol/madde bağımlılarında KB ek tanısı yüksek oranda depresyon ve anksiyete belirtileri, özkıyım girişimi, kendini yaralama davranışı ve çocukluk çağı KK ve ihmal öyküsü ile birliktelik göstermektedir.