ZERDALİ DİKENİ (Centaurea solstitialis ssp. solstitialis L.) BİTKİSİNİN ÇİÇEKLERİNDEN ELDE EDİLEN RENKLER VE BU RENKLERİN YÜN HALI İPLİKLERİ ÜZERİNDEKİ IŞIK VE YIKAMA HASLIKLARI

Özet

Bu çalışmada, Çanakkale ve çevresinde doğal yayılışı bulunan zerdali dikeni Centaurea solstitialis ssp. solstitialis L. alt türünün, yün halı iplikleri üzerinde oluşturduğu renkler ile ışık ve yıkama haslıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yerli ve yabancı literatürde boya bitkisi olarak kullanımına rastlanmayan bitki, doğal boyamacılıkta ilk kez denenmiştir. Türkiye’de Peygamber çiçeği (Centaurea sp.) cinsinin 109’u (% 61,6) endemik olmak üzere toplam 177 türü vardır. Centaurea solstitialis ssp. solstitialis L. taksonu, Türkiye’de bir çok değişik coğrafik alanda yayılış gösterebilen kozmopolit bir taksondur. Araştırmada materyal olarak zerdali dikeni çiçekleri, Çanakkale-Ayvacık yöresi koyunlarından alınan elde eğirilmiş ilmelik yün halı iplikleri ve iki farklı mordan kullanılmıştır. Yapılan boya denemelerinde elde edilen renklerin ışık haslıkları genellikle düşük (2-3, 3), yıkama haslıkları ise iyidir (4,4-5).