Banditry and desertion in the western Anatolia during the first world war

Birinci Dünya Savaşı yıllarında batı Anadolu da asker kaçakları ve eşkıyalık

Özet

Birinci Dünya Savaşının neden olduğu iç güvenlik sorunu Osmanlı İmparatorluğunda araştırılması gereken en önemli problemlerden biridir. Güvenlik ve asayiş savaş zamanlarında devletin özellikle hayati sorunudur. Çünkü devletin savaş alanlarındaki başarısı ülkenin içindeki güvenliğin ve barışın sağlanmasını gerektirir. Birinci Dünya Savaşı Osmanlı İmparatorluğunun sosyal, ekonomik ve siyasal çöküşüne neden olmuştur. Devlet otoritesi savaş boyunca zayıflamıştır. Ekonomik ve sosyal sorunlar barışın bozulmasının da nedenleri olmuştur. Eşkıyalık faaliyetlerin özellikle 19. yüzyıldan bu yana artması da imparatorluğun iç güvenliğini tehdit eden bir diğer unsurdur. Demografik ve etnik yapının savaş sonrası yaşanan göçler nedeni ile değişmesi ve buna bağlı olarak ortaya çıkan işsizlik ve topraksızlık eşkıyalık faaliyetlerinin artmasında ve yayılmasındaki etkilerin başında gelmektedir. Yaşanılan bölgenin coğrafi konumu ve iklimsel özellikleri de bu tür faaliyetlerin artmasının nedenlerindendir. Eşkıyalık faaliyetlerinin yanı sıra özellikle savaş yıllarında devletin karşısına büyük bir sorun olarak çıkan ve asayişin bozulmasına sebep olan diğer bir faktör de asker kaçakları meselesidir. Büyük Savaş yıllarında yaklaşık olarak 300.000 asker kaçağından bahsedilmektedir. Asker kaçakları sadece iç güvenliğin bozulmasının değil, özellikle savaşın ikinci yarısında cephede yaşanan başarısızlıklarının da nedenidir. İmparatorluğun etnik ve demografik yapısı, coğrafi özellikleri, iklim şartları ve etnik unsuların bağımsızlık talepleri bölgede yaşanan güvenlik sorunlarını niteliksel olarak değiştirebilmektedir. Yapılacak olan çalışma ile geleneksel tarih anlayışı yıkılarak, geçmiş genellemeler ile değil, zaman ve mekân küçültülerek ve dokümanter malzeme kullanılarak anlatılmaya çalışılacaktır. Böyle bir yaklaşımla Başbakanlık Osmanlı Arşiv belgeleri özellikle de Dâhiliye Nezareti Asayiş Kalemi ve Emniyet-i Umumiye Müdüriyetine gönderilen kayıtlar incelenecektir. Özellikle I. Dünya Savaşı yıllarında Batı Anadoluda başta eşkıyalık faaliyetleri olmak üzere, asker kaçaklarının neden olduğu adli olaylar da belirlenmeye çalışılacaktır.

Abstract

The issue of internal security caused by the First World War is one of the most important problems to be investigated in the Ottoman Empire. Safety and security become a vital question for the State especially in times of war. Because, the success of the State in the battle fields is one of the necessary conditions to ensure peace and trust within the country. The First World War worsened the conditions of the Ottoman Empire, which was in political, economic and social collapse at that time. The authority of the State got weakened during the war time; accordingly, the emerging economic and social crisis were reasons for the disturbance of peace. Another reason that threaten the internal security of the Empire had been the rapidly increasing banditry activities especially since 19th century. Demographic and ethnic structure got changed due to migration in the post-war period, accordingly, the emergence of the unemployment and landlessness was one of the effects that resulted in increasing and spreading of the banditry activities. Geographical location of the living regions and the climatic features also were the reasons for increasing in this kind of activities. In addition to the banditry activities, the state faced especially during the war years with the matter of deserters as a major problem causing the disturbance of peace. The historians mention almost 300.000 deserters during the First World War. Deserters were not only the cause of the deterioration of the internal security but also of the failures of the front lines especially in the second half of the war. Ethnic and demografic structure of the Empire, geographical features, climatic conditions, demands for the independence of the ethnic elements could qualitatively alter security issues lived in the region. In this study, the traditional conception of history will be overthrown, and the past will be tried to be explained not by generalizations but by using documantery materials as well as minimization of the time and place. With this approach, the Prime Ministry Ottoman Archives, specifically the Ministry of Interior and the Public Order records sent by the Provinces, will be examined. In particular, the banditry activities and the criminal events caused by the deserters in the Western Anatolia during the First World War will be tried to be identified.