Türk aydınının Anadolu'ya yönelişinde Balkan savaşları'nın rolü

Özet

Balkan Savaşları, Türk aydını üzerinde farklı açılardan travmatik etkilerbırakan bir savaştır. İstanbula yapılan yoğun göçmen akını, top seslerinin saraydandahi duyulması halk ve aydınlar üzerinde derin izler bıraktı. Savaşın ve bölgedengeri çekilişin yarattığı sarsıcı etkinin örnekleri, dönem içinde kaleme alınan edebieserlere, anılara ve basına da yansıdı. Savaş yılları özellikle Türk milliyetçiliğineyapılan vurgunun hat safhaya ulaştığı bir dönem oldu. İmparatorluğun böylesiçalkantılı bir sürecine tanık olan Cumhuriyet döneminin yönetici kuşağı da savaşınyarattığı olumsuz etkiden kendisini koruyamadı. Balkanların kaybedilmiş olması,aralarında Balkan topraklarında doğmuş olanların da bulunduğu bu kuşak içinvatan kaybetmenin acısını en derinden hissettiren olay oldu. Bu acı ile elde kalan tekvatan olan Anadoluya tutunan Cumhuriyetin bu ilk kuşak yönetici elitlerininAnadolu'ya yönelişi bir zorunluluğun da sonucuydu. Milli kimlik inşası noktasındakien önemli unsur olan toplumun kendini ait hissedeceği toplumsal bir mekân ihtiyacı,Anadolu ile giderilecektir. Türk aydınının bu tarihten sonraki Anadolu vurgusuarkasında yeni bir vatanın yaratılma ihtiyacı da etkilidir. Yeni vatan tarihi,psikolojik ve coğrafi olarak her yönden inşa edilmeye çalışılır.

Abstract

Balkan Wars left different traumatic effects on Turkish intelligentsia. Largemass of immigrants coming to İstanbul and the beats of cannons which was evenaudible from the palace affected deeply both the public and intelligentsia. Theexamples of shocking effects of war and retreat from the territory can be traced inthe literary works, memories and journals published in that period. The years of war were a period in which the emphasis on Turkish nationalism was on the rise. Theadministrative generation of Republic, who once witnessed such a tempestuousperiod of Empire, could not protect themselves from the devastating effects of thewar. The loss of Balkans was a grievous incident of losing home for the generationwho had been born there. It was essential to get to Anatolia for the first generationgovernor elites of Republic as Anatolia was the only home to be kept. The need of asocial location, which is the most important factor of constructing a nationalidentity, would be satisfied with the existence of Anatolia. From this date on, theneed of creating a new country lies behind the stress of Turkish intelligentsia uponAnatolia. The new country was to be created in terms of historical, psychologicaland geographical aspects.