TÜRK-YUNAN İLİŞKİLERİ ÇERÇEVESİNDE KIBRIS SORUNUNDA YENİ BİR AŞAMA

A NEW BREAKTROUGH IN CYPRUS PROBLEM WITHIN THE FRAME OF TURKO-GREEK RELATIONS (1954-1960)

Özet

Amerika, soğuk savaş döneminde, Batı bloğunun savunması için önemli olduğuna inandığı Türkiye ve Yunanistan’a yaptığı Truman ve Marshall yardımları sayesinde bu iki ülkede sağ partilerin iktidarda olmasını desteklemiştir. Bu şekilde, Türkiye ve Yunanistan, çevrili oldukları Sovyet uydu Devletlerinin revizyonist istekleri karşısında güçlü bir devlet olan Amerika’nın desteğini sağlamışlardır. Nitekim 1950-1960 döneminde, Yunanistan’da Aleksandros Papagos’un sağ merkezli Elinikos Sinagermos (Yunan Dirilişi) Partisi ile Konstantinos Karamanlis’in Etniki Rizospastiki Enosis (Radikal Ulusal Birlik) Partisi, Türkiye’de ise Adnan Menderes’in sağcı Demokrat Partisi iktidarda kalmıştır. Türkiye ve Yunanistan arasında 1953 yılında imzalanan Balkan Paktı ve 1954 yılında imzalanan Bled Antlaşması, 1955 yılında ortaya çıkan 6-7 Eylül olaylarının gölgesindeki dostluk anlaşmaları olarak kalmıştır. Bu çalışmada, Kıbrıs Sorununun yeniden gündeme gelişi, Türkiye ile Yunanistan'daki iktidar partilerinin Kıbrıs sorununu nasıl ele aldıkları ve Londra ile Zürich Antlaşmalarına giden süreç incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract

USA has supported rightist parties in Turkey and Greece to step up to power during the cold war era where it considered to be significant for the defense of the Western block through the Truman and Marshall aids. Thereby requests in the satellite states of the Soviet Union where these two countries Turkey and Greece has furnished USA’s support against the revisionist are surrounded by. Hence, during 1950-1960, the center right Elinikos Sinagermos (Greece Revival) party of Greece under its leader named Alexandros Papagos and the Etniki Rizospastiki Enosis (Radical National Unity) Party and the rightist Democrat Party of Adnan Menderes in Turkey have stepped up to power. The Balkan Treaty Organization which was signed between Turkey and Greece in 1953 and Bled Agreement which was signed in 1954 have only remained as mere friendship agreements under the influential shadow of 6-7th of September 1955 events. In this study, bringing Cyprus problem to the agenda again, how government parties in Turkey and Greece have perceived the Cyprus problem and the process leading to the London and Zurich agreements are reviewed.