TÜRK HAVACILARININ MİLLÎ MÜCADELEYE KATILMA GİRİŞİMİ: MALTEPE FİRARI (7 HAZİRAN 1920)

THE ATTEMPT OF THE TURKISH AVIATORS TO JOIN THE NATIONAL STRUGGLE: DESERTION IN MALTEPE (07 JUNE 1920)

Özet

1903’de ilk başarılı uçuşun gerçekleşmesinden sonra havacılık, dünya orduları içinde hızla kendisine yer bulmuştur. Askeri kıymetini ise ilk kez Trablusgarp Savaşı sırasında göstermiştir. Bu savaş öncesinde kuruluş çalışmalarına başlanan Türk havacılığı da ilk kez Balkan Savaşları sırasında harekât görevi üstlenmiştir. Birinci Dünya Savaşı ile birlikte, Türk havacılığı büyük bir gelişme içine girmiştir. Büyük Millet Meclisi’nin açılışından sonra bir grup Türk havacısı, İstanbul Maltepe’de konuşlu Tayyare İstasyonu’ndan uçaklarıyla birlikte firar ederek Millî Mücadele’ye katılma isteklerini ortaya koymuşlardır. Ancak, bu havacıların uçaklarıyla birlikte Milli Mücadeleye katılma girişimleri, başarılı olamamıştır. 7 Haziran 1920 günü sabaha karşı dört uçak ile gerçekleştirilen firar girişiminde ancak bir uçak havalanmayı başarabilmiş, diğer üç uçak ise kalkışta hasara uğramıştır. Havalanmayı başarabilen uçak ise İzmit’e inişte telgraf tellerine takılarak kullanılamaz hale gelmiştir. Bu makalede Mondros Mütarekesi sonrası Türk havacılığının durumu ile İstanbul’da bulunan bir grup havacının Milli Mücadele’ye katılma girişimleri ve bu girişimin başarısızlığa uğrama nedenleri ele alınacaktır.

Abstract

Aviation showed a rapid presence among the armies in the world following the first successful flight in 1903, and it first demonstrated its military value during the ItaloTurkish War in Tripolitania Vilayet of the Ottoman Empire. Turkish aviation started to be established before this war and they took on their first duty of operation during the Balkan Wars. Turkish aviation, no doubt, made great progress during the First World War. Following the opening of Grand National Assembly of Turkey, with a desire to join the Turkish National Struggle a group of Turkish Aviators with their aircraft escaped from the Station of Aircraft positioned in Maltepe in İstanbul. During their first desertion attempt with four aircraft towards the morning of 07 June 1920, only one aircraft was able to take off and three aircraft were damaged during the take off. The only aircraft managed to take off was wrecked after it was entangled with the wires of telegram during landing at İzmit. Thus, the well-meant attempts of the Turkish aviators failed. This article aims to study the conditions regarding the Turkish aviation after the Armistice of Mudros and the attempt by a group of aviators from İstanbul to join the National Struggle and the causes of the failure of their attempt.