1943 ADAPAZARI-HENDEK DEPREMİ ve YANKILARI

Özet

Depremselliği yüksek olan bir coğrafya üzerinde bulunan Türkiye’de kuruluşundanitibaren çok sayıda yer sarsıntısı gerçekleşmiştir. Kuzey Anadolu Fay Hattıüzerinde, yani Türkiye’nin birinci derece deprem bölgesinde yer alan Adapazarı vecivarında da çeşitli tarihlerde yer sarsıntıları gerçekleşmiştir. Söz konusudepremlerin ilki ise 20 Haziran 1943’te meydana gelen Adapazarı-Hendekdepremidir. 18.30 sularında ve 6,6 büyüklüğünde gerçekleşen deprem, Mercalliölçeğine göre 9 şiddetinde hissedilmiştir. Yer sarsıntısı, birinci derece deprembölgesinin neredeyse tamamında hissedilmekle birlikte merkez üssü Adapazarıolduğu için asıl yıkım Adapazarı ve Hendek’te yaşanmıştır. Adapazarı’nın üçteikisinin yıkılmasına neden olan deprem; 346 kişinin ölümü, çok sayıda kişininyaralanması, elektrik ağının çökmesi ve birçok vatandaşın evsiz kalmasıylasonuçlanmıştır. Bunun üzerine Ankara, Bolu, Eskişehir, İzmit ve İstanbul gibiillerden bölgeye sağlık ekipleri ile yardım malzemeleri sevk edilmiş, KızılayCemiyeti de Adapazarı’na ekiplerini göndermek suretiyle sürece dâhil olmuştur.Yardımlar sadece kurumsal düzeyde kalmamış, siviller tarafından birtakım yardımkampanyaları da düzenlenmiştir. Savaşın olumsuz etkilerinin büyük orandahissedildiği, Milli Korunma Kanunu’nun yürürlükte olduğu, karaborsacılığın başıçektiği ve toplumun yaşam standardının kötüleştiği bir ortamda meydana gelendepremden sonra Anadolu insanının Adapazarı ve Hendek için yardımkampanyalarına elinden geldiği oranda destek olması dikkate değerdir. Çünküİkinci Dünya Savaşı’nın gündemi belirlediği bir dönemde meydana gelen deprem,bütün dikkatleri Adapazarı’na çevirmiş ve ulusal basında geniş yankı uyandırmanınyanı sıra, TBMM’nin de ana konularından birini oluşturmuştur.

Abstract

Turkey, where the seismicity is high, has witnessed a large number of earth tremors since its foundation as a republic. In the North Anatolian fault line, in other words in Adapazarı and around, which is located in the first degree fault line of Turkey, a lot of earth tremors occured. The first of them is the Adapazarı-Hendek earthquake which occured on 20th June 1943. This earthquake which occured at 18.30 and in 6.6 magnitude was felt as 9 degree intensity according to the Mercalli scale. Besides the aforesaid earth tremor was felt almost in the whole area of the first degree seismic zone, the real destruction occured in Adapazarı and Hendek since Adapazarı was the epicentre of the earthquake. The earthquake destroyed two third of Adapazarı, killed 346 people, hurt a lot of people, damaged the electricity and then a great number of people lost their homes. Thereupon health teams and aid supplies were transported to the damaged area from Ankara, Bolu, Eskişehir, İzmit and İstanbul. Also Kızılay Association participated to this aid organization by sending its aid teams. Along with the institutional aids, the civilians also organized aid campaigns. Particulary in a tough atmosphere of the Second World War the support and aid campaigns of the Anatolian people for Adapazarı and Hendek are quite remarkable. This earthquake drew all attention towards Adapazarı, had a broad repercussion in national press and became the first topic in Turkish Grand National Assembly.