İSTANBUL’DA İLK “KURTULUŞ BAYRAMI” KUTLAMALARI

Özet

Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’ndan yenik çıkıp 30 Ekim 1918’deMondros Mütarekesi’ni imzalamasından sonra İstanbul, İtilaf Devletleri tarafından13 Ekim 1918’de fiilen, 16 Mart 1920’de resmen işgal edildi. İstanbul’u işgal edenİtilaf Devletleri, Millî Mücadele’nin başarıya ulaşması ve Lozan Barış Antlaşması’nın24 Temmuz 1923’te imzalanıp, 23 Ağustos’ta Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafındanonaylanması üzerine şehri boşaltmaya başladı. Altı haftalık süre içerisinde şehriboşaltan İtilaf Devletlerinin son birlikleri 2 Ekim 1923’te İstanbul’dan ayrıldı ve 6Ekim 1923’te de Türk birlikleri İstanbul’a girdi. Böylece bu tarihten sonra 6 Ekim,İstanbul’un Kurtuluş Bayramı günü olarak kabul edildi. Kurtuluş Bayramı’nın ilkyıldönümü kutlamaları da 6 Ekim 1924’te yapıldı. 6 Ekim 1924’te İstanbul’un“Kurtuluş Bayramı” kutlanırken etkinlikleri iki gün devam etti. Önceden yapılanprogramlar ve hazırlıklar çerçevesinde 5 Ekim’de, bir yıl evvel Türk ordusununİstanbul önlerine geldiği günün anısına Kadıköy ve Üsküdar halkının isteğine binaenGöztepe’de bir merasim düzenlendi. 6 Ekim tarihinde de Sultan Ahmet Meydanı veTaksim’de Kurtuluş Bayramı için merasim yapıldı. Gerek 5 Ekim’de gerekse 6Ekim’de yapılan kutlamalara bütün İstanbul halkı, mektep talebeleri, cemiyetleryoğun ilgi gösterdi. Kutlamalar heyecanlı ve coşkulu anlara sahne oldu. Her iki gündede askeri birlikler tarafından gündüz resmigeçitler yapıldı, gece fener alaylarıdüzenlendi. Kurtuluş Bayramının önemi ve anlamı hakkında konuşmalar yapıldı.

Abstract

After the Ottoman Empire was defeated in the First World War and signed the Mondros Artmistice Agreement on 30th October 1918, Istanbul was occupied actually on 13th October 1918 and occupied officially on 16th March 1920 by Allied Powers. They started to evacuate the city after Turkish National Struggle succeeded and Lausanne Peace Treaty was signed on 24th July 1923 and legalised by Turkish Grand National Assembly on 23th August. While they evacuated the city in six weeks, the last troops of them left Istanbul on 2nd October 1923 and on 6th October 1923 Turkish troops entered the city. Thus, 6th October was announced as the Salvation Day of Istanbul and the first anniversary was held on 6th October 1924. The events of first anniversary lasted two days on 6th October 1924 in Istanbul. As part of preconfigured programs and preparations,on 5th October, a ceremony was conducted in Goztepe on request people of Uskudar and Kadikoy and in memory of the day when Turkish Army came to the borders of Istanbul. Also, on 6th October, Salvation Day ceremonies was hold in Sultan Ahmet Square and Taksim. Townsfolk, students, communities showed great interest in both celebrations. There were exciting and enthusiastic moments at celebrations. On both days, official parades were held by military units during the day and at nights torchlight processions were arranged. There were speeches on the meaning and importance of the Salvation Day.