I. DÜNYA SAVAŞI'NDA YUNANİSTAN'IN TARAFSIZLIĞINA KARŞI VENİZELOS-“ENTENTE CORDİALE” İŞBİRLİĞİ VE PROPAGANDA ÇALIŞMALARI

VENIZELOS- “ENTENTE CORDIALE” COLLABORATION AND PROPAGANDA ACTIVITIES AGAINST NEUTRALITY OF GREECE IN WORLD WAR 1st

Özet

XX. yüzyılın ilk büyük uluslararası çatışması olarak göze çarpan ve modern tarihinyıkıcı savaşlarından biri sayılan. I. Dünya Savaşı'nın tetikleyici unsuru her ne kadar1914 Haziranında yaşanan Saraybosna Suikastı olsa da arka planında o dönemAvrupa’yı hâkimiyeti altına alan liberal siyasetin ve ekonominin getirdiğisömürgecilik anlayışı bulunmaktadır. Avrupa’daki sömürgecilik anlayışına bağlıgelişen uluslararası rekabet belli bir süre sonra beraberinde bloklaşma vesilahlanma sürecini başlatarak emperyalist kavgada kendine taraftarlaroluşturmuştur. Nitekim Saraybosna krizinin öncesinde 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı,1905-1911 Fas bunalımları, 1908 Bosna Hersek olayı, 1912-13 Balkan Savaşlarıgibi tüm uluslararası buhranlar genel çatışmaya gidilmeden karşılıklı anlaşmalar vebarışçıl yollarla çözümlendiği halde sıradan bir vaka sayılabilecek HabsburgArşidükü Ferdinand ve karısının Sırp milliyetçisi Gavrilo Princip tarafındanSaraybosna'da öldürülmesi I. Dünya Savaşı’nın fitilini neden ateşlemiştir?Avrupa'nın bütün büyük devletlerini, daha sonra aralarına Amerika, Japonya veOsmanlı İmparatorluğu gibi güçleri de katarak, birbirleriyle topyekûn savaşasürükleyecek bu olay, öncesinde yaşanılan tarihi vakalarla kıyaslandığında güçlübir sebep de değildir. On sene gibi uzun ve kanlı bir savaş olan ve gerekçesiniParis’in Helena’yı kaçırmasına bağlayan Troya Savaşı misali Ferdinand Suikasti deI. Dünya Savaş’ının gerçek nedenini kamufle etmektedir. Yüzyıl öncesini yenidendeğerlendiren çalışmalar Büyük Savaşın çıkma sebebini güçler arasındaki kavgalar ve bu kavgalardan menfaat sağlamak isteyen uluslarla açıklamaktadır. Özetleemperyalist bir savaş kabul edilen Büyük Savaş sömürgecilik, bloklaşma, militarizmve milliyetçilik hareketleri sonucunda çıkan ve dünya sınırlarının yenidençizilmesiyle sonuçlanan acı bilançoya sahip büyük bir kavgadır. Bu makalede I.Dünya Savaşı’na 14/27 Haziran 1917 tarihinde katılan Yunanistan’ın savaşsüresince iç ve dış siyasetinde yaşadığı bunalımlar ve savaşın başında kabul ettiğitarafsızlık ilkesi incelenmiştir. Araştırma sırasında Yunan arşiv belgelerinden veYunan kaynaklarından yararlanılmıştır. Makalede ayrıca Avrupa’da oluşanbloklaşma hareketinde yönünü belirleyemeyen Yunanistan’ın, Büyük Savaş sırasındaAntant ve Merkez Güçlerin yoğun propaganda çalışmalarına maruz bırakılıp savaşadâhil edilme süreci de farklı siyasi yönlerden değerlendirilmiştir.

Abstract

Although the triggering event of the First World War, which was the first international war of the 20th century and one of the most devastating war of modern history, seems as the assosiation of Sarajevo in June 1914 yet in the backround there was the apprehension of colonialism which dominated to Europe and was bought by liberal policy and economy. The international rivalry which developed connectedly to the colonialism in Europe started blocking and armanent process after a while created supporters for it self in the imperialist fighting. As a matter of fact before the Srajevo Crisis, although the depressions such as 1877-1878 Ottoman Russian War, 1905-1911 Moroccan Depression, 1908 Bosnia Herzogevina Event were solved with treaties and amicable ways, why the murder of Habsburg Archduke Ferdinand and his wife started the First World War which is known as the Great War? This event, which entailed a total war with all European countries and after taking the great Powers such as USA, Japan and Ottoman Empire in it, was not an effective reason when it is compared with other historical events happened before. Just like the ten year long and bloody Trojan war which arose from the kidnap event of Helena by Paris, the Ferdinand Assasination is an epic expression that conceals the real reason of the war. The studies which evaluate over again the process before hundred years, explain the reason of the Great War with the fights between Powers and with the nations that try to take advantage of these fights. As a sum, the Great War, accepted as an imperialist war, broke out as a result of colonialism, blocing, militarism and nationalist movements, is a huge fighting resulted with redrawing of the borders. In this paper, the depressions of Greece - joined to war on June 13rd, 1917- not only in domestic but also in foreign policies and the principle of neutrality she accepted before the war is examined from Greek archive materials and documents. Also, exposing intensive propaganda works of Entente and Central Powers to Greece, getting involved to war of Greece which couldn’t determine her way in the blocing process of Europian countries is examined in this study.