DARÜLEYTAMLARDA YÜRÜTÜLEN MESLEKİ TEKNİK EĞİTİM UYGULAMALARI

Özet

Darüleytamlar, Osmanlı’da sosyal devlet anlayışının görüldüğü kurumlar olmuştur.Darüleytamlarda aynı zamanda teorik eğitimle uygulamalı eğitimin bir bütün içindeuygulandığı, mesleki teknik ağırlıklı eğitim faaliyetleri yürütülmüştür. Darüleytamlarımamacı, şehit çocuklarıyla fakir ve muhtaç çocukları temel eğitimden geçirereköğrencilerin yetenekleri doğrultusunda bir meslekte uzmanlaşmasını sağlayıp toplumdaiş sahibi bireyler haline getirmek olmuştur. Darüleytam ismi resmiyette 1914 yılı olsada aynı misyon temelinde bu tarihten daha önce de açılan eğitim kurumlarının geneladıdır. Darüleytamlara öğrenci alımında devlet din, dil ve ırk alanında herhangi birayrımcılık yapmamış bütün vatandaşlarına eşit davranmıştır. Bununla beraber yabancıve azınlık vatandaşlarından ziyade Müslüman çocuklar bu eğitim kurumlarına alımdaöncelikli olmuştur. Buradaki uygulamaların nedenlerinden biri gayrimüslimler içinbaşka eğitim kurumlarının varlığının fazla oluşudur. Darüleytamların eğitimsistemlerini 1863 yılından itibaren açılan ıslahhanelerde görmek mümkündür.Darüleytamlar eğitim kademesi olarak ana sınıfları, ilkokul ve sanat okulu olarakyapılanmıştır. Darüleytamların on üç yaş üstü öğrencilere uyguladığı eğitim müfredatısanayi mekteplerinin müfredatıyla aynı olmuştur. Bu noktada darüleytamların sanatokulunun asıl gayesi, sanayi mekteplerine hazırlık sınıfı düzeyinde olmuştur. Özetledarüleytamlar bir yandan öğrenci barınma imkanlarını sunarken diğer yandanöğrencilerin ilgi ve kabiliyetleri doğrultusunda özellikle sanat eğitimi olarak mesleksahibi yapmıştır. Diğer taraftan Osmanlı devletin açtığı darüleytamlarla berabermisyoner faaliyetleri amacıyla açılmış yabancı devletlerin de darüleytamları mevcutolmuştur.

Abstract

Social state, namely welfare state, policy can be witnessed in orphanagess in Ottoman Empire. Orphanagess were educational institutions focusing on vocational and technical education in which both theoretical and applicable education were administered in a harmony. The objective of these institutions were to provide basic education to children who were in need, and were martyrs’ children according to their skills and interests and to make them become competent on a certain profession. The name orphanages derived from the educational institutions established before 1914 even though they were named officially in that year. All citizens weere treated equally in terms of enrollment to these institutions regardless of religion, language and origin. Muslim children, however, had the priority to enroll these schools rather than the children of foreign and minority citizens. The reason of this situation was that foreign and minority citizens had many other alternatives for education in a wide range of school types. Orphanages had been servicing in detention centres since 1863. They included preschool, primary and vocational schools. They had the same curriculum with vocational schools for the students who are above 13. At this precise point, they played a role as preparatory classes in vocational classes. In a nutshell, they enabled students to acquire a profession according to students’ interests and skills as well as provide accommodation. On the other hand, there were orphanages who established by foreign states to serve missionary missions except the ones set up by Ottoman Empire.