BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NDA SARIKAMIŞ MUHAREBELERİ (22 Aralık 1914 – 10 Ocak 1915)

SARIKAMIŞ BATTLES IN THE FIRST WORLD WAR (December 22, 1914 - January 10, 1915)

Özet

Bu makalede, Türk Harp Tarihinin en dramatik savaşlarından biri olarakyerini alan ve yapılan stratejik hatalarla Doğu (Kafkas) Ordumuzun daha BirinciDünya Savaşı’nın ilk aylarında Sarıkamış bölgesinde erimesine sebep olan askerive siyasi olaylar incelenmiştir. Kurmay heyetininin bütün ikazlarına rağmen EnverPaşa, kışın en çetin geçtiği Aralık- Ocak aylarında 3. Orduyu muharebeyesokmuştur. Ayrıca, Hafız Hakkı Paşa’nın emir dışında 10. Kolorduyu Rusbirliklerini daha kuşatıcı bir taarruzla kuşatmak amacıyla 3.000 metre yüksekliktekiAllahuekber dağlarından geçirmeye çalışması sebepleri ile on binlerce vatan evladıtek kurşun atmadan soğuktan ve hastalıktan şehit olmuştur. Yapılan stratejikhatalardan biri de harekatın Aralık sonu ile Ocak başında yapılmış olmasıdır. Böyle birharekat yapılması için ya Kasım ayı geçmeden veya bahar başlangıcında yapılmasıgerekiyordu. Özellikle 3. Ordu Komutanı Hasan İzzet Paşa bu hususu vurguladığı için savaştankaçmaktan dolayı suçlanmış ve görevinden alınmıştır. Bu hezimetten sonra diğercephelerden özellikle Çanakkale ve Avrupa Cephelerinden getirilen birliklerle 3.Ordu tekrar kurulmaya çalışılmıştır. Bu maksatla askerlerimiz binlerce kilometreyol yürümek zorunda kalmış ve özellikle Suriye ve Irak Cephelerimiz zayıf kalarakbüyük insan ve toprak kayıpları yaşanmıştır.

Abstract

In this article, the military and political events that took place as one of the most dramatic wars in the Turkish War History and caused our Eastern (Caucasian) Army to melt in the Sarıkamış region during the first months of the First World War were examined. Despite all the warnings of the staff delegation, Enver Pasha put the 3rd Army into battle in December-January, when winter was the worst. In addition, due to the fact that Hafiz Hakkı Pasha tried to pass the 10th Corps through the 3,000 meters high Allahuekber mountains in order to surround the Russian troops with a more encompassing attack, tens of thousands of children died from the cold and disease without throwing a single bullet. One of the strategic mistakes made is that the operation was made in late December and early January. To make such an operation, it had to be done either before the end of November or at the beginning of spring. Especially 3rd Army Commander Hasan İzzet Pasha was accused of fleeing from the war and was dismissed for emphasizing this issue. After this defeat, the 3rd Army was tried to be re-established with the troops brought from other fronts, especially Çanakkale and European Fronts. For this purpose, our soldiers had to walk thousands of kilometers and especially the Syrian and Iraqi Fronts remained weak and great human and land losses were experienced.