KÖY ENVANTER ETÜDÜ VE İSTATİSTİKİ VERİLER İLE AĞRI KIRSALINDA TARIMSAL ÜRETİMDE YAŞANAN DEĞİŞİMİN SOSYOKÜLTÜREL SONUÇLARININ İNCELENMESİ (1960-2000)

EXAMINATION OF SOCIO-CULTURAL CHANGE OCCURED IN AGRICULTURAL PRODUCTION IN AĞRI COUNTRYSIDE ALONG WITH VILLAGE INVENTORY SURVEY AND STATISTICAL DATA (1960-2000)

Özet

Toplumların her an değişme halinde olduğu kabul edilen bir gerçektir. Budeğişmenin hızının belirlenmesi ve çeşitli konuların karşılıklı etkileşiminin nasılgerçekleştiğinin ortaya konulması, yorumlanması ve yeni bilgiler üretilmesi farklıdisiplinlerin uğraş alanları içerisinde ele alınmaktadır. Türk toplumunda,1950’lerde başlayan ve 1980’lerde kademeli olarak hızlanan değişimin ana ekseni,köylülüğün çözülüp, köylerden şehirlere kırsal nüfusun göç etmesi olarak kabuledilmektedir. Köylülüğün çözülmesindeki en önemli nedenlerden biri de tarımsalüretimdeki değişimdir.Tarımsal üretim, pek çok kişinin düşündüğü üzere sadece bitkisel üretimi ifadeetmez. Bitkisel üretimin yanında, hayvancılık, ormancılık, balıkçılık gibi alanları dakapsamaktadır. Bununla birlikte tarım sadece bir geçim kaynağı veya üretim biçimiolarak da düşünülmemelidir. Kendisine bağlı olan insanların mutfak kültürünü,giyim kuşamlarını, örf ve adetlerini, komşuluk ilişkilerini, ev ve barınmaya yönelikmimari yapılarını, dini algılayış ve yorumlayışlarını, yani o toplumun maddi vemanevi kültürüne ilişkin tüm temel öğeleri kapsar. Tarımı en iyi ifade edebilecek sözbelki de Lamartine’nin “Buğday değildir yalnızca, tüm bir uygarlıktır topraktanyükselen” sözüdür. Bu bağlamda diyebiliriz ki tarım, eski çağlardan günümüzekadar insanların en temel uğraşı alanı ve geçim kaynağı olmuştur. Çalışmamızda bu noktadan hareketle, özellikle Türkiye genelinde sanayileşmeninhızlandığı 1960-2000 yılları arasında, tarımsal üretim ve mekanizasyon konularındaAğrı ilinde yaşanan değişimin, kırsaldaki etkilerinin ortaya konulmasıamaçlanmaktadır.

Abstract

It is an accepted fact that societies are constantly changing. Determining the speed of this change and revealing how the interplay of various subjects occurs, interpreting and generating new information are handled within the scope of different disciplines. In the Turkish society, the main axis of the change that started in the 1950s and accelerated gradually in the 1980s is accepted as the rural population migration from the villages to the cities. One of the most important reasons for resolving the peasantry is the change in agricultural production. Agriculture production does not mean herbal production only as many people think. In addition to herbal production, it also includes fields such as livestock, forestry and fishing, as well. However, agriculture should not be considered only as a means of living or production type, either. It includes the cuisine culture, clothing patterns, manners and customs, neighborhood relations, architectural structures for home and sheltering, perception and interpretation of religion of the people dependent on it, in other words, all the basic elements related to the material and spiritual culture of that society. The saying that can express agriculture the best is perhaps Lamartine's saying “What is rising from the soil is not only the wheat but also a whole civilization”. Within this context, we can say that the agriculture has been the most basic field of occupation and means of living of human beings from ancient times until today. In our study, from this point forth it is aimed to reveal the socio-economic changes occurred in agricultural production and mechanization matters in Ağrı countryside, especially between 1960 and 2000, when the industrialization has accelerated in Turkey.