ATATÜRK DÖNEMİNDE TÜRKİYE’DE LAİKLİĞİN GELİŞİMİNE İLİŞKİN FRANSIZ DEĞERLENDİRMELERİ

Özet

Atatürk Devrimi, başta Batı uygarlığı olmak üzere tüm dünyanın ilgi odağıolmuştur. Atatürk'ün önderliğinde Türkiye'de siyasal, sosyo-ekonomik, kültürel vehukuksal alanlarda gerçekleştirilen bu çağdaşlaşma hareketi, Fransa'da aydınkesimin büyük ilgisini çekmiş ve eserlerine konu oluşturmuştur.Fransa’da, Atatürk döneminde (1923-1938) Türkiye'de görev yapmış bazı Fransızgazetecilerin ve devlet adamlarının yanı sıra gezginlerin ve Türkiye uzmanlarınınAtatürk ve Atatürk Türkiye’sine ilişkin kitap ve makaleleri yayınlanmıştır. Ağırlıklıolarak Atatürk döneminde Fransa'da yayınlanan bu yapıtlarda Atatürk’e ve TürkDevrimi’ne ilişkin önemli değerlendirmeler yapılmıştır. Bu çalışmalarda en çokdikkati çeken nokta, Türkiye’deki yeniden yapılanma sürecini yerinde izleyenFransız aydınlarının, çağdaş ve uygar bir devlet ve toplum düzeni kurmak isteyenAtatürk'ün bu bağlamda Türkiye’yi modernleştirerek uygar dünyanın bir üyesihaline getirmek amacı taşıdığını çok iyi anlamış olmalarıdır.Diğer yandan Atatürk’ün önderliğinde ilk kez bir İslam ülkesinde laikliğin kabuledilmesi ve Türkiye’deki laiklik uygulamaları, Fransız aydınlarının eserlerinde ençok üzerinde durdukları ve Batı dünyasının dikkatini çekmeye çalıştıkları konulardı.Öyle ki, Atatürk döneminde devlet yönetiminde, sosyal yaşamda, hukuk, eğitim vekültür alanlarında laikleşme çabalarına tanıklık eden Fransız aydınlarının büyükçoğunluğu, esin kaynağı Fransa olan bu devrimsel nitelikli atılımları gerçekçi vetarafsız bir gözle değerlendirmişler ve Atatürk’ün önderliğinde gerçekleşen buçağdaşlaşma devrimini alkışlamışlardır.