İTTİHAT VE TERAKKİ CEMİYETİ’NİN MİLLİ İKTİSAT SİYASETİ EKSENİNDE ALMANYA’NIN OSMANLI NÜFUZ POLİTİKASI

THE INFLUENCE POLICY OF GERMANY TO OTTOMAN EMPIRE ON THE SCOPE OF NATIONAL ECONOMY POLICY OF THE COMMITTEE OF UNION AND PROGRESS

Özet

II. Meşrutiyet dönemi iktisat politikaları milli iktisat siyaseti eksenindeşekillenmiştir. Bu dönemde Osmanlı Devleti uzun savaşlar yaşamış ve hatta sonsavaş neticesinde alınan yenilgi ile imparatorluk dağılmıştır. Milli iktisatpolitikalarının şekillenmesinde bu savaşların ve imparatorluğun dağılmatehlikesinin etkisi büyük olmuştur. Özellikle Balkan Savaşları’nda (1912-1913)alınan ağır yenilgiyle beraber yönetiminde gittikçe söz sahibi olan İttihatçılarTürkçü bir politikayı çözüm olarak görmüşlerdir. Milli iktisat siyaseti bununekonomik kararlara yansımasıdır. Bu siyasetin Birinci Dünya Savaşı’nda ne şekildehayata geçirildiği konusunda verilecek örneklerden biri milli bir bankanınkurulmasıdır. Ancak bunun yanında Osmanlı Devleti’nin müttefikleri ile olanilişkileri de önemli bir göstergedir. Bu noktada dönemin Maliye Nazırı Cavid Bey’inmüttefik Almanya ile olan görüşmeleri Osmanlı Devleti’nin düşüncelerine, Almaniktisatçı Gustav Herlt’in makaleleri Osmanlı iktisadi yapısının çıkmazlarına veAlman Büyükelçilik çalışanlarının raporları da Almanya’nın bu konudaki Doğupolitikasına ışık tutmaktadır. Bu makalede İttihat Terakki Cemiyeti’nin Milli iktisatpolitikaları Maliye Nazırı Cavid Bey’in müttefik Almanya ile ilişkileri örneğiüzerinden ele alınmıştır. Bununla amaçlanan Almanların Milli İktisat politikalarıhakkında bilgi vermek ve Cavid Bey’in Almanya’nın Osmanlı politikaları hakkındakidüşüncelerini ortaya çıkarmaktır.

Abstract

Financial policies of Constitutional Period (1908) were determined according to national policies. During this period Ottoman Empire suffered a long, continuous war, and the empire was disintegrated at the end of last war. Series of wars had a great influence on the formation of national policies. Especially with defeat in Balkan Wars, Unionists, who became more and more influential in administration, saw a Turkish nationalist movement as a solution. National policy is a reflection in economic decisions. One of the examples of this in First World War is establishment of a national bank. Besides this, the relations of Ottoman Empire with its allies are an important indicator. Formations of a national bank and debt relationships with the allies were the examples of how national economy was practiced during World War I. Thus, while negotiations of Minister of Finance Cavid Bey with Germans, shed light upon Ottoman views, articles of German economist Gustav Herlt, shed light upon the deadlock points of Ottoman economic structure and the steps that had taken by Party of Union of Progress. Also reports of German embassy staff gives information about the Eastern policy of Germany about this point. In this article, national policies of this Committee are discussed through the example of Minister of Finance Cavid Bey's relations with allied Germany. The aim is to give information about National policies of Germans and to reveal Cavid Bey's thoughts on Germany's Ottoman policies.