TARİHSEL OLAYLARI ÇÖZÜMLEMEDE METİN MADENCİLİĞİ: NUTUK ÜZERİNE BİR UYGULAMA

TEXT MINING ON HISTORICAL EVENTS: AN APPLICATION ABOUT THE GREAT SPEECH OF ATATURK

Özet

Tarih, insanlığın geçmişten günümüze yaptığı eylemler ile yaşanan olayları, kişileri, toplumları, ülkeleri, mekan ve zaman gibi kavramları bir araya getirerek nedensellik içerisinde anlatan bilim dalıdır. Tarihsel olayların doğru ve objektif bir biçimde incelenmesi ve yorumlanması ile insanlığın geleceğine büyük katkıları olabileceği gibi tarih bilimine yeteri kadar önem verilmemesi, insan topluluklarının durumlarının kötüye gitmesine neden olacaktır. Mustafa Kemal Atatürk’ün de dediği gibi: “Tarihini bilmeyen milletler, yok olmaya mahkumdur!”. Bu sebeple tarih biliminin işlevselliğini arttırmak adına istatistiksel yöntemler ile tarih bilimine katkıda bulunulması amaçlanmıştır. Metin madenciliği ve doğal dil işleme yöntemleri ile tarihsel metinler analiz edilerek tarihsel olaylar daha objektif bir biçimde açıklanabilir. Metin Madenciliği ise, veri analitiğinin alt dallarından bir tanesidir ve temel amacı metinleri yapısal bir veri formatına dönüştürdükten sonra metinlerden anlamlı bilgiler çıkarma sürecine dayanır. Araştırma kapsamında tarihsel metin ve veri kaynağı olarak Mustafa Kemal Atatürk’ün Nutuk’u ele alınmıştır. Literatür araştırması sonucu İngilizce metinlerin analiz edilme kolaylığı ve kullanılan yöntemlerin ve yazılım kütüphanelerinin daha uygun olduğu görüldüğü için veri kaynağı olarak İngilizce’ye çevrilmiş Nutuk üzerinden tüm analizler yapılmıştır. Milli Mücadele Dönemi’nde en çok tekrar eden kelimeler, kelimelerin birbiriyle olan ilişkisi, duygu analizi, konu sınıflandırma ve benzerliği gibi analizler araştırma kapsamında yapılmıştır.

Abstract

History is a branch of science which bands together people, societies, concepts such as time and explains them by dealing with a cause-effect relationship. Whereas the accurate and objective analysis and interpretation of historical events can make great contributions to the future of humanity, not paying enough attention to the science of history may cause the conditions of human societies to deteriorate. For this reason, as Mustafa Kemal Atatürk also stated; this study is aimed to contribute to the science of history by using statistical methods in order to increase the functionality of the science of history. Text mining and NLP methods help to explain historical events by analyzing more objectively. Text Mining is one of the sub-branches of data analytics and its main purpose is to analyze meaningful information from texts after converting texts to a transformed data format. In the scope of the research, Mustafa Kemal Atatürk's Nutuk is considered as a historical text. As a result of the literature search, it was assumed the English texts were analyzed easily and the methods and software libraries used were more appropriate, so all analyzes were carried out on Nutuk, which was translated into English. During National Struggle, the most repeated words, the connections of words with each other, sentiment analysis, subject classification and similarity of the events were analyzed within the scope of the research.