KAHRAMANMARAŞ ŞEHİR MERKEZİNDE NÜFUSUN MEKANSAL DEĞİŞİMİ

Özet

Şehirler, ortaya çıkış süreçlerinden günümüze kadar geçen zaman içerisinde sahip oldukları sosyo-ekonomik ve kültürel faaliyetler dolayısıyla geniş nüfus kitleleri için bir çekim merkezi konumunda olmuşlardır. Kavram olarak şehir; çevresine göre daha fazla ve yoğun nüfus barındıran, ekonomik anlamda daha çok tarım dışı faaliyetler yürütülen, sağlık, eğitim, sanayi ve ticaret açısından geniş imkânlar sunan dinamik yerleşim alanıdır. Şehirler hem çevresindeki yerleşmeler ile hem de kendi içerisinde nüfus hareketlerine sahne olmaktadır. Bu durum şehirlerin doğası ve göstermiş olduğu sosyo-ekonomik ve kültürel gelişmelerle ilgilidir. Şehirler bu özellikleriyle genelde dinamik bir yapıya sahiptir. Kahramanmaraş şehri alansal olarak Ahır Dağı’nın güney eteklerinde nispeten ovadan yüksek bir alanda genel olarak doğu-batı ekseninde uzanmaktadır. Kahramanmaraş’ta nüfus geçmişten günümüze sürekli bir artış göstermiş ve özellikle son 25-30 yıl içerisinde bu artışın etkisi ile şehir mekânsal olarak çok genişlemiştir. Kahramanmaraş kent alanı hızlı bir şekilde büyüyerek yoğun bir şekilde batı yönünde ilerlemesi devam etmektedir. Dolayısıyla genişleyen kent alanı nüfus yoğunluğunu bu konut alanlarına doğru kaymasına neden olmaktadır.2008, 2013, 2017’yi kapsayan 10 yıllık zaman diliminde mahalle nüfusları irdelendiğinde genellikle şehrin çekirdeğini oluşturan iç kesimdeki, doğu ve güneydoğusundaki nüfusun şehir merkezinin batı-kuzeybatısına doğru yönelim gösterdiği gözlemlenmektedir. Diğer bir ifadeyle şehir nüfusu modern şehirleşme anlamında gelişme gösteren dikey yapılaşmanın olduğu alanlara doğru kaymaktadır.

Abstract

ABSTRACT Cities have been a centre of attraction for population masses because of having socio-economic and cultural activities in the course of time their emergence process to the present time. As a concept, city is a dynamic settlement area being more and densely populated, engaging in more non-agricultural practices in terms of economy, offering broad opportunities in terms of health, education, industry, and trade. Cities witness population movements both with nearby settlements and in itself. This situation is related to nature of cities and socio-economic, cultural developments. With these features cities generally have a dynamic structure. The city of Kahramanmaraş, as an area, lies in the south skirts of Ahır mountain, in an area relatively higher than the plain, and generally in east-west direction. The population in Kahramanmaraş has shown a steady increase from past to present and with the effect of this increase the city has widened in terms of spatial area in the last 25-30 years. The city area of Kahramanmaraş continues to develop towards west direction by growing rapidly. Thus, growing city area causes population density to move these housing areas. When neighbourhood populations within periods of ten years including 2008, 2013, 2017 are examined it is observed that the interior, east and southeast population which makes up the core of the city show inclination to the west-northwest of the city centre. In other words, city population moves towards the areas having vertical housing which keep developing as modern urbanization.