Kentsel Tasarım Uygulamalarının, İnsan Psikolojik Sermayesi Üzerine Etkisinin Araştırılması

INVESTIGATION OF THE EFFECTS OF URBAN DESIGN APPLICATIONS ON HUMAN PSYCHOLOGICAL CAPITAL

Özet

Kentler yaşayan ve gelişen organizmalardır. Canlı bir organizmaya benzettiğimiz bu kentler, insanların yön verişleri ile oluşmaktadır ve daha sonra insanların hayatına, davranışlarına hatta duygularına yön verebilmektedir. Kentsel tasarım ilke ve kriterlerine uygun olarak tasarlanmış mekânlar ve kentler insan hayatına, psikolojik sermayesine olumlu katkılar sağlarken; tasarımda ilke ve kriterleri göz ardı eden kentler insanlar üzerinde olumsuz etkiye sebep olabilmektedir. Tüm bunlar değerlendirildiğinde kentsel tasarım uygulamalarının ve kent dokularının; insan psikolojisi ve yaşam kalitesi üzerinde önemli etkiye sahip olduğu sonucuna varılmaktadır. Kentler tasarlanırken, kullanıcıların fiziksel ihtiyaçları ile birlikte sosyal ve psikolojik ihtiyaçları da göz önünde bulundurularak tasarlanmalıdır. Bu makalenin amacı kentlerde, kentsel tasarım uygulamalarının insanlar üzerindeki sosyal ve psikolojik etkilerini incelemek, insan psikolojik sermayesine katkılarını araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda yerli ve yabancı literatürde yer alan bilimsel çalışmalar derlenerek elde edilen sonuçlar ortaya konulmuştur. Bu çalışmayla birlikte; kentlerin, kentsel tasarım uygulamalarının ve çevre tasarımının fiziksel boyutunun yanı sıra, insanlar üzerinde sosyal ve psikolojik etkilerinin de önemli bir yere sahip olduğuna dikkat çekilmek istenmiştir. Kentsel tasarımın insanlar üzerinde somut etkisi kadar soyut etkisinin de göz önünde bulundurulması gerektiği vurgulanmıştır. Çalışma kentsel tasarım ve psikolojik sermaye kavramlarının ilişkisine dair sınırlı olan literatüre katkı sağlayacaktır.

Abstract

As cities are living and growing organisms, they gain forms through their dwellers’ directives. They can shape humans’ behaviours and emotions. While urban spaces designed according to urban design principles and criteria make positive contributions to human life and psychological capital, those which ignore these principles and criteria may cause negative impacts on people. It is concluded when considered these things that urban design practices and textures have significant impact on human psychology and quality of life. Cities should be designed by considering both users’ physical and social and psychological needs. The study aims to examine the social and psychological effects of urban design practices on people and investigate their contributions to human psychological capital. Therefore, studies in literature were reviewed and the results are presented. The study attracts attentions to the fact that physical aspect of cities, urban design practices and environmental design have important roles in their social and psychological effects on people. It is also emphasized in the study that the intangible effects of urban design on people should be taken into consideration as well as its concrete effects. The study will contribute to the limited literature knowledge on the relationship between urban design and psychological capital.