Batı Anadolu’da Ekstrem Sıcaklıklardaki Zamansal Değişimler

Evaluation of Surface Water Quality Parameters by Multivariate Statistical Analyses in Northern Coastal Line of Gökova Bay (Muğla, Turkey)

Özet

Bu çalışmada, Batı Anadolu’da 1966–1976, 1977–1997, 1998–2018 ile 1966–2018 yılları arasında ekstrem sıcaklık indislerinin yıllık ve mevsimlik ölçeklerde zamansal değişimlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Batı Anadolu’da yer alan 35 meteoroloji istasyonunda, 1966–2018 yılları arasında kaydedilen günlük maksimum ve minimum sıcaklıklar kullanılmıştır. RClimDex yazılımı kullanılarak on yedi ekstrem sıcaklık indisi üretilmiştir. İndislerin zamansal değişimlerinin istatistiksel önem düzeyi Mann–Kendall testi ile değişimlerin büyüklükleri ise Sen’in Eğim testi ile belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, genel olarak, 1966–1976 döneminde soğuk indislerde artış, sıcak indislerde azalma trendi gözlenmiş, sonraki alt dönemlerde ve tüm dönem boyunca, daha kuvvetli olmak üzere, soğuk indislerde azalış, sıcak indislerde ise artış eğilimi bulunmuştur. Yaz mevsimindeki trendler diğer mevsimlerdekinden daha kuvvetlidir. Batı Anadolu’da ekstrem sıcaklık indislerindeki değişimlerin, hem yıllık hem de mevsimsel ölçekte, ortalama sıcaklıklardaki değişimlerle uyumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

In this study, some physico-chemical parameters of seven selected sampling sites (SSs) along the northern coastal line of Gökova Bay were investigated monthly. Then collected data were evaluated through the multivariate statistical analyses. Monthly distribution of water quality parameters was created using box plot across the SSs. When the parameters were examined with Spearman's rho correlation, the highest positive correlations were found to be between DO (Dissolved oxygen)‒SO (Saturated oxygen), EC (Electrical conductivity)‒Salt (Salinity), DO‒BOD5 (Biological oxygen demand), SO‒BOD5, TP (Total phosphorus)‒PO4 (Ortho-phosphate), while the highest negative correlations were found to be between WT (Water temperature)‒DO, EC‒NO3 (Nitrate nitrogen), Salt‒NO3, WT‒SO. When Kruskal Wallis Test was applied to water quality parameters, WT, DO, SO, SUS (Suspended solids), TP, NO2, PO4, NH4, NO3, BOD5 differed significantly in terms of sampling months (p