Dergiler / Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi / 2019 / Sayı: 26
Hikâye Odaklı Video Oyunlarda Çevirinin Rolü: The Last of Us Video Oyunu Üzerine Bir Değerlendirme
- Sayı
- 2019 · Sayı: 26
- Sayfa
- 77–103
- DOI
- —
Özet
Günümüzde geniş kitlelerle buluşmayı amaçlayan video oyun şirketleri, farklı ülkelerdeki pazarlarda da varlık göstermekte ve rekabet etmektedir. Bu süreçte, özellikle hikâye odaklı video oyunlarda görsel, işitsel ve dilsel çerçevede sunulması amaçlanan sürükleyici deneyimi farklı kültürlerde de yaşatma gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bu noktada, anlatı dünyasını oluşturmada görsel ve işitsel bağlamın tamamlayıcısı olan dil önemli bir yere sahiptir. Dil verisinin anlatı dünyasını güçlendirecek uygun dinamiklerle işlenmesi, video oyunun yazınsal kalitesini artırırken aynı zamanda şirketlerin satış amacına da hizmet etmektedir. Yapılan çalışmada, özellikle hikâye odaklı video oyunlarda altyazı çevirisinin önemini vurgulamak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, tüm dünyada yüksek satış rakamları yakalayan ve hikâye ve anlatı başta olmak üzere pek çok kategoride ödüle layık görülen The Last of Us adlı video oyunun Türkçe altyazı çevirilerinden seçilen örnekler değerlendirilmiştir. Çeviri eylemi, bu çalışmada yapılacak değerlendirmeye zemin hazırlamak için ekonomik ve yazınsal olmak üzere iki boyutta ele alınmıştır. Ardından, çeviri kararlarını etkilediği düşünülen iç ve dış bağlam üzerinde durulmuştur. İç bağlamda video oyunlardaki metin türleri ve özellikleri, dış bağlamda ise video oyun çevirisine ilişkin farklı yaklaşımlar ve süreçler ele alınmıştır. Bu doğrultuda, çalışmanın kuramsal çerçevesi görsel-işitsel çeviri ve çeviri sürecini etkileyen normlar ışığında şekillenmiştir. Seçilen video oyunun Türkçe altyazı çevirisi, betimleyici bir yaklaşımla ve Gideon Toury’nin sorun-çözüm çifti yöntemi kullanılarak incelenmiştir. İnceleme sonucunda, erek metindeki tercihlerin, çevirmen kararları kadar çeviri sürecinden de etkilenebileceği düşünülmektedir. Sonuç olarak, oyundaki metinlerin hikâyeyi oluşturan görsel ve işitsel öğelerin tamamlayıcısı olduğu görülmüştür. Çeviri süreci kapsamında alınan kararların da bu bulguya uyumlu olması önem taşımaktadır. Çalışmada, video oyun çevirisinin oyuncu ve oyun arasındaki iletişimi güçlendirmesi açısından öneminin altı çizilmiştir. Bu süreçte çevirmenlerin iletişim uzmanı rolü ile akademik çeviri eğitiminde kazandırılması hedeflenen çeviri edinci gerekliliği de vurgulanmıştır. Böylelikle, bu çalışmanın video oyun çevirisi ve değerlendirmesinin çeviribilim alanındaki görünürlüğüne katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Abstract
Video game companies aiming to meet with the masses today also exist and compete in markets in various countries. In this process, especially in story-driven video games, it is necessary to provide the immersive experience which is intended to be presented in the visual, audio and linguistic framework in different cultures. At this point, language, which is a complement to visual and audio context, has an essential place in creating a narrative world. The processing of language data with the appropriate dynamics that will strengthen the fictional world increases the literary quality of the video game and also helps with sales and marketing aims of the companies. The study aims to emphasise the importance of subtitle translation, especially in story-driven video games. In this direction, samples selected from Turkish subtitles of the video game called The Last of Us, which has achieved high sales figures all over the world and which had been nominated and won awards in categories including story and narrative in particular. To lay the groundwork for the evaluation in this study, the translation action is discussed in two dimensions, economic and literary. Then, the internal and external contexts, which are thought to influence translation decisions, have been emphasised. Text types and features of video games are examined in the internal context while different approaches and processess are examined in the external context. In this context, the theoretical framework of the study is shaped in the audiovisual translation and in the light of the norms affecting translation process. The Turkish subtitle translation of the selected video game has been analysed by using a descriptive approach and the coupled pairs of Gideon Toury. As a result of the study, it is thought that translation decisions in the target text might be affected by the translation process as well as the translator’s decisions. Consequently, it is seen that texts in games are complement to the visual and audio elements. It is important that decisions taken as part of the translation process should be in compliance with this finding. In this research the importance of video game translation in terms of strengthening communication between the player and the game is underlined. In this process, the role of translators as a communication expert and the need for obtaining translation competence via academic translator training are emphasised. Thus, it is thought that this study will contribute to the visibility of video game translation and evaluation in the field of translation studies.