İSTANBUL ÖMERLİ VE BÜYÜKÇEKMECE YÜZEYSEL SULARINDA DEZENFEKSİYON YAN ÜRÜN OLUŞUM POTANSİYELİNİN (DYÜOP) MEVSİMSEL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ

SEASONAL DETERMINATION AND INVESTIGATION OF DISINFECTION BY PRODUCT FORMATION POTENTIALS (DBPFPS) OF SURFACE WATERS, İSTANBUL ÖMERLİ AND BÜYÜKÇEKMECE CASE STUDY

Özet

Tüm yüzey ve yeraltı suları doğal organik maddeleri (DOM’lar) içermektedir. Dezenfeksiyon sırasında DOM’lar klorla etkileşmekte ve birçok halojenli dezenfeksiyon yan ürününü (DYÜ) oluşturmaktadır. Literatürde bazı çalışmalar DYÜ’lerin insan sağlığı üzerindeki potansiyel kanserojen etkisini ortaya koymaktadır. Trihalometanlar (THM’ler) ve haloasetikasitler (HAA’lar) en fazla bilinen ve oluşumu en fazla olan DYÜ türleridir. Bununla birlikte klorlama sonrası oluşan birçok değişik DYÜ türü olup, bazı durumlarda toplam DYÜ oluşumunun belirlenmesi için absorplanabilir organik halojenler (AOX’ler) ölçülmektedir. Bu çalışmada Büyükçekmece (BC) ve Ömerli (OM) ham sularından mevsimsel bazda numune alınmıştır. İlk aşamada su kalite parametreleri analiz edilmiş ve takiben numuneler klorlanmıştır. 7 günlük reaksiyon süresi sonunda, THM’ler, HAA’lar, haloasetonitriller (HAN’lar) haloketonlar (HK’lar) kloral hidrat (KH), kloropikrin (KP) ve AOX ölçümleri yapılmış ve sonuçlara göre DYÜ’lerin tanımlanamayan kısmı yüzde bazında hesaplanmıştır. OM ve BC için AOX’in tanımlanamayan kısmı sırasıyla %59,4 ve %58 olarak hesaplanmıştır.

Abstract

All surface and ground waters include natural organic matter (NOM). During the disinfection, NOM reacts with chlorine andforms various types of halogenated disinfection by-products (DBPs). There are some studies in the literature about possiblecarcinogenic effects of DBPs on human health. Trihalomethanes (THMs) and haloacetic acids (HAAs) are the most widelyknown and most produced DBPs. Also there are lots of different types of DBPs occurring after the chlorination and sometimesabsorbable organic halogens (AOX) measurement can be used for determining the total amount of DBPs. In this study rawwater samples were taken from Büyükçekmece (BC) and Ömerli (OM) surface water sources in the seasonal basis. At the firststage water quality parameters were analysed and then samples were chlorinated. After the 7 days of reaction period THMs,HAAs, haloacetonitrilles (HANs), haloketons (HK), chloral hydrate (CH), chloropicrin (CP) and AOX measurements wereconducted and undefined DBPs percentage of AOX was calculated according to the results of the measurements. In terms ofOM and BC raw water undefined portion of AOX was averagely calculated as 59.4% and 58% respectively