Antiepileptik tedavide kognitif fonksiyonlar

Hatice MAVİOĞLU, A. Şükrü UMUR, Cumhur TOSUN, Aytaç AKBAŞAK, Hikmet YILMAZ

Özet

Antiepileptik kullanan olguların en sık ifade ettikleri yakınmalardan biri unutkanlıktır. Antiepileptik ilaçların kognitif fonksiyonlar üzerine olan olumsuz etkilerinin bildirildiği bir çok çalışmada ya tek başına kognitif testlerin ve nöropsikolojik test bataryalarının yada tek başına olaya bağlı uyarılmış potansiyellerin kullanıldığı dikkat çekmektedir. Değerlendirmelerde farklı kognitif fonksiyon modelleri kullanılması, uygulanan nöropsikolojik testlerin sübjektifliği ve standardize edilememesi bu çalışmaların sonuçları arasında bir karşılaştırma yapabilmeyi zorlaştırmaktadır. Kognitif fonksiyonların değerlendirilmesinde nöropsikolojik testlerle birlikte olaya bağlı uyarılmış potansiyellerin kullanılması gereğinden hareketle, terapötik düzeyde antiepileptik tedavi alan 59 olgu, henüz tedavi başlanmamış olan 9 olgu ve benzer eğitim düzeyinde 25 sağlıklı kontrol olgusu çalışmaya alınmıştır. Kognitif fonksiyonları etkileyebilecek başka bir ilaç kullanmayan epileptik olguların demografik özellikleri, eğitim düzeyleri, kullandıkları antiepileptikler ve ilaç kullanım süreleri kaydedilmiş; çalışmaya alınma kriterlerini sağlayan tüm olgularda kısa mental durum testleri (KMDT), kısa (beyin sapı işitsel uyarılmış potansiyeller-BSİUP) ve uzun (P300) latanslı uyarılmış potansiyelleri çalışılmıştır. Fenitoin, klonazepam, sodyum valproat ve kombine tedavi verilen olgular kontrol olguları ile karşılaştırıldığında; KMDT skorlarında anlamlı düşüklük, BSİUP ve P300 latanslarında anlamlı gecikme tesbit edilmiştir (p

Abstract

Forgetfulness is one of the most common complaints in patients taking antiepileptic drugs. In most studies about the negative effects of antiepileptic drugs on cognitive functions, either only one of the cognitive tests and neurophysiological testing batteries or only the event related evoked potentials were used. The subjectivity of neurophysiological tests, the diversity of the cognitive function models that had been used and lack of standardization makes the comparision of these studies difficult. Considering the fact that; both neurophysiological tests and event related evoked potentials should be used, 59 patients taking antiepileptic drugs in therapeutic limits, 9 epileptic patients without antiepileptic treatment and 25 controls were evaluated. They were not using any other drugs during the tests, that would affect cognitive functions. Demographic characteristics, education level, antiepileptic drugs and duration of the therapy were recorded. Short mental state test (SMST), short and long latency evoked potentials were performed. Significant decreases in SMST scores and significant delaying in BAEP (Brainstem auditory evoked potentials) and P300 (long latency evoked potentials) latencies were found (p