YOZGATLI HÜZNÎ DÎVÂNLARINDA KERBELÂ

Özet

Kerbelâ olayı, M. 680 / H. 61 yılının Ekim / Muharrem ayında yaşanır. İmam Hüseyin ve taraftarlarının çevresini saran Yezit taraftarları, onları susuz bırakarak ölüme terk eder. Suya ulaşmak için direnenleri katleder. Yezit ve İmam Hüseyin arasındaki halifelik mücadelesine dayanan bu kanlı olay sonucu İmam Hüseyin de katledilir. Halkı derinden etkileyen bu unutulmaz olay, çeşitli edebiyat ürünlerinde de anlatılarak nesilden nesle aktarılmıştır. Türkler Müslüman olduktan sonra, Türkler arasında da İmam Ali sevgisiyle ve kanlı Kerbelâ olayının üzüntüsüyle çok sayıda eser meydana getirilir. Türk edebiyatının bütün şubelerinde yer bulan bu kanlı olay üzerine Kerbelâname, maktel-i Hüseyin, Muharremiye gibi adlar verilen şiir türleri ortaya çıkar. Bu şiir türleri, özellikle Anadolu derviş edebiyatı içinde oldukça yaygındır. İmam Ali sevgisiyle ve kanlı Kerbelâ olayının üzüntüsüyle şiirler yazan halk şairlerinden biri de Yozgatlı Hüznî'dir. Yozgatlı Hüznî'nin divanlarında geçen beş şiirden hareketle yapılan bu çalışmada, tarihte yaşanmış Kerbelâ olayının gelenekli Türk şiirine nasıl yansıdığının ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır.

Abstract

The Karbala incident has occurred in October/Muharram of Gregorian 680/Hijri 61. The proponents of Yezit who enclose İmam Hüseyin and his proponents left them for dead by by keeping them without water. They slaughtered anyone who insists on reaching water. Imam Huseyin was slaughtered as a result of this bloody incident that based on to the caliphate struggle between Yezit and Imam Huseyin. Being narrated in literary studies, this unforgettable incident, which has infl uenced community deeply, has been passed down. After the acceptance of Islam in Turkish community, so many works has been created among Turkish community with the love of Imam Ali and with the sadness of bloody Karbala incident. On this bloody occasion that has taken places in every branches of Turkish literature, the poem types named such as Kerbelâ-name, maktel-i Hüseyin, Muharremiye has been occurred. These types of poems are very prevalent especially in the Anatolian dervish literature. One of the poets who write poem with the love of Imam Ali and with the sadness of bloody Karbala incident is Yozgatlı Hüznî. In this study that is carried out with reference to fi ve poems from thr “divan” of Yozgatlı Hüznî, it is targeted to reveal the refl ections of Karbala in traditional turkish poem