SİVAS MERKEZLİ ŞEYH ŞAZİ/ŞADILLI/MOLLA YAKUP OCAĞI

Özet

Bu çalışmada merkezi Sivas'ın Kangal ilçesinin Yellice köyü olan Şeyh Şâzi ocağı ele alınmaktadır. Ocak Şeyh Şâzeli isminden başka Şeyh Şâzeli Sultan, Aliyyül Şâzeli, Kahveci, Şah Şadıllı ve Molla Yakup isimleriyle de bilinmektedir. Bu isimlerden bazıları isim benzerliğinden de yararlanılarak ocak mensuplarının kendilerine ata arama çabalarının bir sonucudur. Bu itibarla Şâzeliye tarikatının kurucusu Şeyh Şâzeli, ocak mensuplarının bir kısmınca kendi ataları olarak kabul edilmiştir. Fakat bunun tarihi hiçbir geçerliğini yoktur. Öte yandan Anadolu'nun bazı yerlerinde yaşayan Şadili aşireti ile Şeyh Şâzi/Şadi arasında muhtemel bir yakınlıktan söz edilebilir. Anadolu'nun farklı yerlerinde yaşayan Şadili aşireti ve Şeyh Şâzi/Şadi adına kurulmuş zaviyeler bu bağlantının izlerini taşımaktadır. İşte bu çalışmada ocak ismi, ocağa ismini veren Şeyh Şâzi'nin tarihi kimliği onun Şadili aşireti ile ilgili bağlantısı, ocak mensuplarının Yellice köyüne gelişleri ve ocağın Molla Yakup adını alması konu edilmektedir. Araştırmada arşiv belgeleri yanında ocakzâdelerin ellerinde bulunan belgelerden de istifade edilmiş ve Şeyh Şâzi ve ocağı ile ilgili mevcut bilgilerin genişletilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araş- tırma yöntemi kullanılarak toplanan bilgiler analiz edilerek bulgular elde edilmiştir. Araştırma sonucunda, Şeyh Şâzi/Şadi'nin Anadolu'nun muhtelif yerlerinde konar-gö- çer bir hayat süren Şadili aşiretiyle bağlantılı olduğu, Şâzeliyye tarikatının kurucusu Şeyh Şâzeli ile hiçbir şekilde bağlantısının olmadığı, Şadili aşiretinin iddia edildiği gibi Azerbaycan'da devlet kuran Şeddadoğulları ile uzaktan yakından ilgisinin olmadığı, ocağın Sivas bölgesine gelmesinden sonra Molla Yakup'un ocak içinde yükselip ocağı derleyip toparlamış olduğu ve bu yüzden de ocağın onun adıyla da anıldığı, elde edilen belgelerin içeriğinden anlaşıldı- ğı kadarıyla Alevîlerin cami ve benzeri ibadet yerlerine uzak kişiler olarak gösterilmesinin yanlış olduğu bilgilerine ulaşılmıştır

Abstract

In this study, Şeyh Şâzeli village, which is the village of Yellice in Kangal district of Sivas, is considered. January Sheikh Shazeli is also known by Şeyh Şâzeli Sultan, Aliyyul Shazeli, Kahveci, Şah Şadıllı and Molla Yakup. Some of these names are also the result of name-seeking efforts by the quarries to search for their ancestors. In this respect, Şeyh Şâzeli, the founder of the Şâzeliye sect, was accepted as an ancestor of the quarry members. But this date has no validity. On the other hand, it is possible to speak of a possible closeness between the Şadili tribe living in parts of Anatolia and Şeyh Şâzi/Şadi. The Şadili tribe living in different parts of Anatolia and the Şevh Şâzi/Şadi who are founded in the name of Şadi carry the traces of this connection. In this study, the name of the january, the historical identity of Shaykh Shazi, who gave the name to the oceans, its connection with the Şadili tribe, the recruitment of members of the quarry to the village of Yellice, and the name of Molla Yakup. In addition to the documents in the archive, documents were also found in the hands of the cooks. and it was aimed to expand existing information about Sheikh Shâzi and his hob. The collected information was analyzed and categorized using qualitative research method in the study. As a result of the research, Şeyh Shâzi / Şadi is connected to Şadili tribe which has a place of life in various places of Anatolia, as it is claimed that there is no connection with Shaykh Shâzeli the founder of Şâzeliyye tariqa, that Mullah Yakup had gathered and recoiled in the quarry after the child had come to the Sivas region and that it was wrong to show the Alevis as people far away from the mosque and similar places of worship from the contents of the obtained documents.