MAGOSA’DA BİR BEKTAŞİ YAPISI: AĞLAYAN DEDE ZAVİYESİ

Özet

Türkler arasında XI. yüzyılda OrtaAsya’da Ahmed Yesevî ile başlayıp Selçukluve Osmanlı dönemlerinde Anadolu veBalkanlar’a yayılan tasavvufun, Türk kültürününşekillenmesinde önemli bir yeri vardır.Bu yolla Türk insanı İslâmiyet’e ısındırılmış,yeni fethedilen topraklar kolonizatördervişler vasıtasıyla geniş çapta Türkleştirilipİslamlaştırılmıştır. Kıbrıs’ta 1571’denitibaren benzer bir süreç yaşanmış, adadaOsmanlı hakimiyetinin kaim kılınmasındatasavvufî yapılanma da etkili olmuştur.Mevlevilik, Bektaşilik, Nakşibendilik ileCelvetilik tarikatları Kıbrıs’ta tekke ve zaMakalegeliş tarihi: 20.03.2019, Makale kabul tarihi: 26.05.20191 Doç. Dr., İzmir Demokrasi Üniversitesi, FenEdebiyatFakültesi, Tarih Bölümü, ORCID ID:https://orcid.org/0000-0001-9035-6745.2 Prof. Dr., KTO Karatay Üniversitesi, Sosyal ve BeşeriBilimler Fakültesi, Tarih Bölümü, ORCID ID:https://orcid.org/0000-0002-8360-3127.viyeler açarak yayılma imkânı bulmuştur.Bu çalışmada, Magosa’da kale içinde inşaedilen ve XIX. yüzyıl sonlarına dek faaliyetgösteren Ağlayan Dede Zaviyesi’nin birBektaşi yapısı olduğu arşiv kayıtları doğrultusundaortaya konacaktır.

Abstract

In the eleventh century, Sufism, which began with Ahmad Yasawi among the Turks in Central Asia and spread to Anatolia and the Balkans during the Seljuq and Ottoman periods, has an important place in shaping the Turkish culture. In this way, the Turkish people have been warmed to Islam and the newly conquered lands have been widely Turkified and Islamized through dervishes. A similar process has been experienced in Cyprus since 1571 and the Sufism structuring has been effective in making the Ottoman sovereignty in the island. The Mawlawiyah, Bektashism, Naqshbandiyah and Jilwatiyya sects had the opportunity to spread in Cyprus by opening tekke and zawiya. In this study, it will be revealed that the Ağlayan Dede Zawiya, which was built in the fortress in Famagusta and which has been operating until the end of the nineteenth century, is a Bektashi institution.