Dergiler / Alevilik Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 1 - Sayı: 17
ÂŞIK SIDKÎ BABA’NIN ARUZLU ŞİİRLERİNDE SEVGİLİYE DAİR DİVAN EDEBİYATI MAZMUN VE MECAZLARI
- Sayfa
- 197–210
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada, Alevi-Bektaşi şiirininönemli temsilcilerinden biri olan Âşık SıdkîBaba’nın divanında yer alan aruz vezni ileyazılmış şiirlerdeki sevgiliye dair divanedebiyatı mazmun ve mecazları üzerine çeşitlitespit ve değerlendirmeler bulunmaktadır.Bu bağlamda araştırmacı-yazar BakiYaşa Altınok tarafından hazırlanan “SıdkîBaba Dîvânı” adlı eserde bulunan aruz vezniile yazılmış şiirler tespit edilerek seçilenmetinler mazmun ve mecaz bakımındanincelenmiş ve söz konusu bağlamda değerlendirmeyetâbi tutulmuştur. Şiirlerindendinî-tasavvufî edebiyat geleneğinin yanısıra divan edebiyatı kültürüne oldukça yakınolduğu anlaşılan Âşık Sıdkî Baba’nıngerek Arapça ve Farsçaya hâkimiyeti gereksedivan şiirinin yapısal özelliklerini şiirlerindebaşarılı bir şekilde kullanması, şairedivan edebiyatı penceresinden bakma gereğiduymamıza sebep olmuştur.Çalışmamızda araştırmacı-yazar BakiYaşa Altınok tarfından hazırlanan ÂşıkSıdkî Baba’nın divanında bulunan aruzvezni ile yazılmış ve “divan, gazel, mersiyeler”adlı bölümde bulunan 196 şiir divanedebiyatında sevgiliye dair sık kullanılanmazmun ve mecazlar açısından incelenmiş,söz konusu şiirlerdeki sevgiliye dair mazmunve mecazlarda divan edebiyatı etkisiortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.
Abstract
In this study, there are various determinations and evaluations about mazmun and metaphors that related to beloved in divan literature in aruz metrical poems in divan of Âşık Sıdkî Baba who is an important representative of Alevi-Bektashi poetry. In this context, aruz metrical poems has been determined that work named “Sıdkî Baba Dîvânı” prepared by researcher-author Baki Yaşa Altınok and the selected texts has been examined in terms of mazmun and metaphor and evaluated in mentioned context. It is understood from the poems of Âşık Sıdkî Baba that it is quite close to the culture of divan literature besides the religious-mystical literary tradition. The fact that Âşık Sıdkî Baba knew both the Arabic and the Persian languages and his successful use of the structural features of divan poetry in his poems has led us to feel the need to look at the poet through the window of divan literature. In our study, aruz metrical 196 poems in divan of Âşık Sıdkî Baba, prepared by researcher-author Baki Yaşa Altınok, in sections named “divan, lyric and dirges” have been examined in terms of commonly used mazmun and metaphor and tried to be revealed the effect of divan literature in mazmun and metaphors related to the beloved in mentioned poems.