Türkiye’de Kayıp ve Kaçırılan Çocuk Olgularına Yaklaşım: İlk Müdahalenin, Suç Soruşturmasının ve TV Programlarının Kritize Edilmesi

The Approach to Missing and Abducted Children Cases in Turkey: Criticism of First Response, Criminal Investigation and TV Programs

Özet

Amaç: Bu çalışma, Türkiye’de kayıp ve kaçırılan çocuk olgularına müdahale ve bu olguların soruşturulma şeklini ilk müdahale, suç soruşturması ve TV Programları bağlamında eleştirmeyi amaçlamaktadır. Böylelikle, kayıp ve kaçırılan çocuk olgularının hali hazırdaki soruşturulması bağlamında, kayıp çocuk olgularında nasıl daha etkili müdahalelerin yapılabileceği konusunda öneriler sunulması hedeflenmektedir. Yöntem: Bu araştırma nitel bir metodoloji benimsemiştir ve veriler, kayıp çocuk olguları ile ilişkili profesyoneller (n=5) ve ülkemizde yayında olan (ATV-T.S. ve Fox TV-K.Ç.) programlarının uzmanları (n=3) ile yapılan görüşmeler ve konu ile ilgili dokümanlardan toplanmış ve toplanan veriler içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: İçerik analizi üç tema ortaya çıkarmıştır. 1-İdari yaklaşım ve ilk müdahale, 2- Adli yaklaşımı ve suç soruşturması, 3- TV programlarının yaklaşımı. Bulgular ışığında şu söylenebilir: Pek çok kurum müdahale sürecine katılmakta, birçok farklı alandan profesyonellerin birlikte çalışması gerekmekte, ayrıca soruşturma süreçleri adım adım tanımlanmaktadır. Kayıp çocukların ilk bildiriminin alınması, kriminal bir faktör durumunda idari yaklaşımdan adli yaklaşıma geçişin nasıl olacağı, sürece dahil olan birimlerin ve profesyonellerin koordinasyonu konularında standartların belirgin olmadığı gözlemlenmiştir. TV programlarının olası tanıkları harekete geçirmedeki etkinliği (üçüncü göz) önemlidir, ancak tanıkların, mağdurların ve yakınlarının unutulma ve kimliklerinin ifşa edilmelerine karşı korunmasına ilişkin herhangi bir standart olmadığı görülmüştür. Sonuç: Türkiye yaklaşımı bağlamında, kayıp ve kaçırılan çocuklara müdahale ve soruşturmanın daha etkin hale gelebilmesi için aşağıdaki dört noktada standartlar belirlenmelidir: Kayıp bildirimlerinin alınması, adli değerlendirme bağlamında zamanın önemi, yaklaşımların koordinasyonu, potansiyel tanıklar için kitle iletişim araçlarının kullanılması ve TV programlarında katılımcı haklarının korunması. Ayrıca sürece katılan tüm tarafların süreçlerden, bunların nasıl uygulanacağından ve etkili bir soruşturma yürütmek için hangi bilgilere ihtiyaç duyabileceğinden haberdar olmasını sağlayan eğitimler geliştirilmeli ve uygulanmalıdır.

Abstract

Objective: The present study aims to criticize how to intervene and investigate in cases of missing children in Turkey in the context of firstresponse, criminal investigation and TV Programmes. Thus, we can offer suggestions on how to make more effective interventions in missingchildren cases in the context of the current investigation of missing and abducted children cases.Methods: The research adopted a qualitative analysis method and in order to collect data, interviewing and documenting technique fromprofessionals related to Turkish approach (n=5), and speakers and producers of TV programmes (ATV-T.S. and Fox TV-K.Ç.) related to missingchildren (n=3) were applied. Then the collected data were analyzed with content analysis.Results: Content analysis yielded three themes: 1-Administrative approach and first response, 2- Judiciary approach and criminal investigation,3- The approach of TV programs. In the light of findings, many institutions participate in the intervention process, professionals from manydifferent fields need to work together, investigation processes are also defined step by step. It has been observed that there is no certaintyabout standards on the issues of receiving the first report of missing children, how is the transition from administrative approach to judicialapproach in the case of a criminal factor, coordination of the units and professionals involved in the process. The effectiveness of TV programsin mobilizing potential witnesses (the third eye) is significant; however, there are no standards in relation to the protection of witnesses, victimsand their relatives against defamation and disclosure.Conclusion: In the context of the Turkish approach, in order for the intervention and investigation of missing and abducted children to becomemore effective, standards should be determined at the following four points: Receiving missing reports, the importance of time in the contextof criminal assessment, the coordination of approaches, using mass media for the third eye and participants rights in TV programs. Effectivetraining must be developed that ensures all parties are aware of the processes, how to implement them and what information they might needto carry out for an effective investigation.