Dergiler / ADALYA / 2010 / Cilt: 0 - Sayı: 13

Perge'den Antinous'a ait bir büst

A bust of Antinous from Perge

Dergi
ADALYA
Sayfa
183–194
DOI
—

Özet

Yabancı Öz Yok

Abstract

Perge 1990 yılı kazılarının kuzey-güney doğrultulu sütunlu caddenin doğu kesimindeki Yİ kodlu sokakta açığa çıkardığı bir büst, 1992 temizlik çalışmasında sokağın güneyindeki insuladan elde edilen sol göğüs ve kol parçası ile kırık kırığa tümlenmiştir. Buluntu yerleri kentin güneyinde, konutların yer aldığı birbirine yakın iki insulaya isabet eder. Söz konusu buluntu halen Antalya Müzesi'nde (env. 12.35.90) sergilenmektedir.Traianus'un Decennalia tipiyle ortaya çıkan büst tipinde biçimlendirilen eser çıplak bir genci betimler. Kollar aşağıya sarkıtılmış, baş hafifçe eğilerek sol omza çevrilmiştir. Yay biçimli kaşlarda kıllar işlenmiştir. İri, badem biçimli gözler tam açıktır. İris sığ kazıma, gözbebeği tek ve sığ burgu deliğiyle belirtilmiştir. Gözpmarlarında küçük birer burgu kanalı vardır. Tahrip olan burnun düz ve etli olduğu anlaşılır. Yanaklar geniş, dudaklar dolgundur. Burun kanatlarından ağız kenarına uzanan çok hafif bir çöküntü dikkat çeker. Saçlar gürdür. Virgül biçimli tutamlar tepede bir fırıldak oluşturur. Buradan sol gözpmarmm hizasına uzanan ayrımın iki yanında alnı ve şakakları kaplayan dolgun tutamlar sıralanır. Kulakların sadece alt kısmı açıkta kalmıştır. Arkada şematik bir işçilik görülür. Saçların ense köküne rastlayan bitimi düzgün bir yay biçiminde ve kabaca şekillendirilmiştir.Büst formu, çıplaklık, duruş biçimi, uzak ifade, bazı farklılıklara karşın fizyonomi ve saç düzenindeki ana unsurlar büstün imparator Hadrianus'un erkek sevgilisi Antinoos ile bağdaştırılmasını sağlar. Benzer farklılıklar imparatorları ve ailelerinden kişileri betimleyen, Perge kaynaklı başka portrelerde de gözlemlenebilmektedir. İncelediğimiz eserde, kimlik ile ilgili bilgilerin yanı sıra işçilik özellikleri, tarihlemeyi İ.S. 130-138 civarına atfeder. Büst Yİ civarındaki özel veya resmi bir konutta durmuş veya geç bir dönemde başka bir yerdeki bir konuttan bu alana getirilmiş olabilir - bu konuda çeşitli olasılıklar ve sorular makalede sıralanmıştır.