Apollonia’dan Yeni Anıt ve Yazıtlar

Abstract

Araştırmalarımızı Uluborlu yanındaki Apollonia kentinin güneybatısından, doğuda Hoyran Gölü’ne kadar uzanan territoryumunda sürdürdük. Burası aynı zamanda, kentin önünden itibaren uzanan geniş ve son derece verimli Popa Çayı Vadisi’dir (Bu kesimin, günümüzdeki Yassıören’den itibaren doğuda Hoyran Gölü’ne kadar olan kısmı, İ.S. 284 yılından sonra Tymandos kentinin territoryumu içinde kalmıştır). Daha sonra Yassıören’e lokalize edilen Tymandos’un territoryumunda bulunan bazı kasaba ve köyler de kapsamlı olarak araştırılmıştır. Daha açık bir ifadeyle, makalede, bu geniş alanda yapılan araştırmadan, yalnızca, Uluborlu’nun güneybatısındaki İleydağı ile kuzeydoğusundaki Küçükkabaca ve Senirkent’in Uluğbey Kasabası ile Gençali Köyü ve çevresinde bulunan anıtlar ve yazıtlardan elde edilen sonuçlar sunulmuştur. Bu kesimde, yukarıda işaret edilenlerin dışında, 1884-1985 yıllarında J. R. S. Sterrett ve onun araştırmalarını esas alarak çalışan W. H. Buckler, W. M. Calder ve W. K. C. Guthrie’nin (MAMA IV, 1933) gördükleri, fakat bilgi eksikliğiyle yayınladıkları anıt ve yazıtlar da tamamlanarak yayınlanmıştır. İleydağı Köyü araştırmalarında, cami ve ev duvarlarında devşirme olarak kullanılmış, çoğu alınlıklı stel olan dört mezar yazıtı ile köyün 2 km kuzeybatısında, Büyük Yayla’da, Kocapınar kaynağı çevresinde bulduğumuz bir Roma Çağı yerleşmesi içinde keramikler yanı sıra, kırık ve önemli ölçüde silik durumda olan bir yazıtı parçası da bulunmuştur. İleydağı’nda bulunan bu anıtların İ.S. 2.-3. yy.’a ait olduğu görülmüştür. J. R. S. Sterrett, araştırmaları sırasında İleydağı Köyü’nde (Ilei olarak verilmiş) tanrı Zeus’a adanmış bir sunak üzerinde bir şeref yazıtını bularak incelemiştir. Zaman içinde, o köyden taşınan sunak, Uluborlu içinde, İmam Hatip Lisesi’nin cephe duvarında, çatıya yakın olan bir köşesinde yeniden bulunmuştur. Uluborlu’nun Küçükkabaca Köyü’nde (eski Esendere) J. R. S. Sterrett on dört yazıt kopya etmiş, MAMA IV editörleri de bunlardan on bir tanesini, dört yeni mezar yazıtı ile birlikte yayınlamışlardır. Araştırmalarımızda altı yazıt yeniden görülmüş, bu arada, bir miltaşı, alınlıklı stel ve kapıtaşı gibi, altı tane de yeni anıt bulunarak incelenmiştir. Senirkent İlçesi’nin Uluğbey Kasabası’nda (eski İlegöp) Veli Baba Sultan Türbesi ve Camii duvarlarında ve bahçede J. R. S. Sterrett ve MAMA editörlerince görülenlerin dışında yayınlanmamış on kadar mezar steli ve kapıtaşı bulunarak incelenmiştir. Popa Çayı Vadisi’nin kuzeyinde, Hoyran Gölü’nün kuzeybatı kıyısında, bir İlk Tunç Çağı höyüğü üzerinde bulunan Gençali Köyü ve burasının 7 km kuzeybatısında yer alan Eski Gençali (Bozdurmuş) araştırmalarından elde edilen sonuçlar da, ana özellikleriyle verilmiştir.