Perge' den iki İtalya sigillata fragmanı

Abstract

Bu çalışmada Roma İmparatorluğu'nun doğusunda az rastlanan İtalyan sigillatasmm Perge -Batı Nekropolis'te bulunan iki örneği tanıtılmaktadır. Hellenistik ve Roma Dönemi mezar yapılarının ortaya çıkarıldığı Batı Nekropolis'in 159 no'lu parsele denk düşen kesiminde ele geçen söz konusu iki İtalyan sigillatasmdan ilki bir ağız, diğeri ise bir dip parçasıdır. Her iki parça da az mika ve kireç katkılı açık kırmızı hamurlu (Munsell 2.5YR5/8) ve parlak kırmızı astarlıdır (Munsell 10R4/8). Ağız parçası bir içki kabı formu olan modiolusa aittir. Dışa çekik ağızlı, dışa doğru üçgen biçiminde kalmlaştırılmış dudaklı ve içbükey gövdelidir. Ağız ve gövdenin dış yüzeyine rulet bezeme işlenmiştir. Perge'de bulunan modiolus parçasının en yakın örneklerine Arretium ve Korinth'te rastlanmıştır. Bu analojilerden yola çıkarak Perge'de bulunan modiolusun geç Augustus-erken Tiberius dönemine ait olduğu düşünülmektedir. İkinci buluntu olan dip parçası ise çok az bir profil kesiti sunabilmektedir. Korunagelen alt gövdesi dışa doğru açılmaktadır. Gövde üzeri üzüm salkımı şeklinde kabartmalarla süslenmiştir. Ancak, profilinin çok az korunagelmesi nedeni ile dip parçasının ne tür bir kaba ait olduğu kesinlik kazanamamıştır, fakat alçak kaide dipli bir içki kabı olduğu anlaşılabilmektedir. Buluntu, İtalyan sigillatalarmm Küçük Asya'da en fazla görüldüğü Augustus-Tiberius dönemlerine tarihlendirilebilir. Perge'de bulunan ağız ve dip parçası hamur yapıları, astar renkleri ve işçilikleri açısından benzer özellikler taşıdıkları için İtalya'da aynı atölyede (belki Arretium) üretilmiş olabilirler.İtalyan sigillatasmm Roma İmparatorluğu'nun doğusuna ihracatı özellikle Augustus-Tiberius Dönemleri'nde artış göstermektedir. Buna karşın İtalyan sigillatası Doğu Akdeniz'de hiçbir zaman yerel üretilen sigillatalarm yerini alamamıştır. Küçük Asia'da en fazla kullanım gören sigillatalar arasında İ.Ö. 2. yy. ortasında üretimi başlayan ESA ve ESC, İ.Ö. 1. yy. sonunda ardarda açılan ESB ve ESD gibi atölyeler olmuştur. Bu nedenle, kendi yerel sigillatalarmı üretmekte olan Küçük Asya ve diğer Doğu Akdeniz bölgeleri yoğun olarak İtalyan sigillatası ithal etme ihtiyacı duymamış olmalıdır. Bununla beraber, İtalyan sigillatasmm bazı doğu sigillataları üzerinde yadsınamaz bir etkisi olduğu da görülmektedir.Perge, şimdiye kadar İtalyan sigillatası buluntuları yayınlardan takip edilebilen tek Pamphylia kentidir. Perge'de az" sayıda İtalyan sigillatalarmın bulunduğu alanlar Konut Alanı, Güney Hamamı ve makalemizin konusu olan Batı Nekropolis'tir. İtalyan sigillatalarmın az sayıda ele geçmesi Perge ile İtalya arasında keramik alışverişinin sınırlı olduğunu göstermektedir. Diğer yandan, Batı Nekropolis'te İtalyan sigillatalarmm ele geçtiği kontekstteki diğer sofra kapları arasında başta SRSW ve daha sonra ESD üretimleri gelmektedir. Bu durum, Perge'nin sofra kabı ihracatının büyük bölümünü daha çok yakın çevresindeki üretim merkezlerinden karşıladığını göstermektedir. Kentin ihracat ve ithalat ilişkilerinde kentin doğusundan akarak Akdeniz'e dökülen Kestros Nehri'nin önemli bir kolaylık sağladığı düşünülmektedir.