Karnin mağarası 'ın kültürel ve çevresel verileri ışığında anadolu orta paleoiitik'inin değerlendirilmesi

Evaluation of the anatolian middle paleolithic period in light of cultural and environmental data from karain cave

Özet

Bu makale ile Karain Mağarasının kültürel ve çevresel verileri ışığında Anadoluda Orta Paleolitik dönemin genel görünümü verilmeye çalışılmıştır.Anadoluda Antalya, Gaziantep, Hatay, Adıyaman, Batman, Bingöl, Şanlıurfa, Elazığ, Malatya, Niğde, Nevşehir, Ankara ve Çanakkale illeriyle, Karadeniz kıyı şeridi üzerindeki birçok açık hava sitinde Orta Paleolitik Döneme tarihlenen endüstriler ele geçmiştir. Genellikle su ve hammadde kaynaklarına yakın alanlarda bulunan bu sitlerden sadece Kaletepe Deresi 3de, Moustérien yerleşimler stratigrafik konum içerisinde bulunmaktadır.Anadoluda Hatay, Kahraman Maraş, Kars, Elazığ ve Batmandaki bazı mağaralar stratigrafik konteksleri içinde Orta Paleolitik izleri barındırmaktadır. Ancak, Pleistosen Dönem için oldukça elverişli çevresel koşulları ve coğrafik konumu sayesinde Antalyadaki Karain Mağarası, diğer mağaralara oranla çok uzun bir Orta Paleolitik katlaşım vermiştir.Karain Mağarası, kalsitik oluşumlarla birbirlerinden ayrılmış birçok gözden oluşmaktadır. Bu gözler içerisinde yer alan E ve B gözlerinde Orta Paleolitik kültürlere ait kalıntılar bulunmaktadır. TL ve ESR tarihlendirme yöntemleriyle elde edilen tarihler, Karain E Orta paleolitiğinin 160 bin -60 bin yılları arasında geliştiğini ortaya koyar. I.1-III.2 jeolojik seviyeleri arasında, levallois tekniğin yoğun olarak kullanıldığı, aletler içinde kenar kazıyıcı ve uçların oldukça baskın olduğu endüstriler Karain Tip Moustérien olarak adlandırılmaktadır. Dişlemeli, çontuklu, taş delgi ve diskler bu endüstri grubundaki diğer aletlerdir. Kullanılan hammaddedeki çeşitlilik dikkat çekicidir. İri yonga ve aletler, uzak kökenli kaliteli çakmaktaşlarından; yongalama artıkları ve bazı aletler de yerel radyolaritten üretilmiştir. Karain Tip Moustérien in altında III.3-III.4 jeolojik seviyeleri arasında Charentien karakterler görülmektedir. Basit, yöneşen ve yatay kenar kazıyıcılar, basamak pulcuklu düzeltilerle şekillendirilmişlerdir.III.5-IV.5. jeolojik seviyeler arasında ise proto ya da dişlemeli Charentien materyal göze çarpmaktadır. Levallois teknik tamamen kaybolmuştur. Alet topluluğu büyük ölçüde dişlemelilerden oluşmaktadır.Karain Mağarası E Gözü, 3 evreli Orta Paleolitik endüstrileri vermesinin yanı sıra, bu endüstrileri oluşturan Néanderthal insana ait kemik ve diş kalıntılarını da içermektedir.Karain B Gözünde ise oldukça sınırlı bir alanda çalışılmış olmasına rağmen Karain tip Moustérien in varlığı net bir şekilde görülür.Sonuç olarak, gerek düzenli bir stratigrafik yapı içinden ele geçen endüstrilerinin tekno-tipolojik yapısı ve çeşitliliği, gerekse Neandertal insana ait iskelet kalıntılarının varlığı ile Karain, Anadoluda Orta Paleolitik kronolojinin kurulmasına olanak veren ayrıcalıklı bir mağaradır.

Abstract

This study presents an overall look at the Middle Paleolithic p.erio'd in Anatolia in light of cultural and environmental data supplied by Karain Cave.Middle Paleolithic industries have been discovered in many open-air sites along the Black Sea coast as well as in the provinces of Antalya, Gaziantep. Hatay. Adıyaman, Batman, Bingöl. Şanlıurfa, Elazığ, Malatya, Niğde, Nevşehir, Ankara, and Çanakkale. Mouslerian settlements are found within a stratigraphic context only at Kal e tepe Deresi 3 among these sites usually located in close proximity to water and raw material sources.Some caves in Hatay, Kahramanmaraş. Kars, Elazığ and Batman contain traces of the Middle Paleolithic within their stratigraphic context. However, Karain Cave, situated near Antalya with its very favourable environmental conditions and geographic location, has presented a very long sequence of stratification for the Middle Paleolithic period in comparison with other caves.Karain Cave is comprised of many chambers separated from each other with calcific formations. Chambers E and B contain remains of Middle Paleolithic cultures. Dates obtained through TL and ESR indicates 160.000 - 60.000 for the Middle Paleolithic of Karain F.. The term "Karain Type Mousterian" is coined for industries whose tools are dominated by side-scrapers and points, and in which the Levallois technique is observed intensely between the geological levels 1.1 - III.2. Other tools from this industrial group include perforators, discs, denticulated and notched pieces. The variety observed in raw materials is noteworthy, While large flakes and tools were knapped from quality flint of distant origins, knapping wastes and some tools were manufactured from local radiolarite.Beneath "Karain Type Mousterian" are Charentian characters between the geological levels III.3 and III.4. Simple, convergent and transversal side-scrapers were shaped with stepped scaled retouches.Between the geological levels of III.5 and IV,5 are mostly proto-Charentian or denticulated Charentian materials. The Levallois technique disappears entirely. The stone assemblage is comprised mostly of denticulated pieces.Chamber E of Karain Cave contains not only three phased Middle Paleolithic industries but: also the remains of bones and teeth belonging to a Neanderthal man who produced these industries. Although work was conducted only in a very limited area, Chamber B reveals clearly the presence of "Karain Type Mousterian".Consequently, with the techno-typologica! features and varieties of its industries in the stratigraphic sequence as well as the presence of skeletal remains of Neanderthal man, Karain Cave sets a privileged example that features a Middle Paleolithic chronology in Anatolia.