Pisidia Antiokheia'sından Vali Valerius Diogenes'in Büyük Konstantin İçin Yeni Bir İthaf Yazıtı

Abstract

Bu makalede, çok geniş sınırlara sahip eyaletlerin daha iyi yönetilmesi amacıyla bunların sı-nırlarının küçültülmesi kapsamında imparatorluğun doğu bölgesinin Augustus'u olan Galerius Valerius Maximianus tarafından dioecesis Asiana'ya bağlı ayrı bir eyalet olarak oluşturulan Pisidia'nın başkenti Antiokheia'dan Latince bir yazıt tanıtılmaktadır. 2011 yılı içerisinde kentte yürütülen kazılar sırasında ele geçen yazıt, mevcut verilere göre Pisidia Eyaleti'nin ilk ve en ta-nınmış valisi olduğu anlaşılan Valerius Diogenes'in imparatorluğun batı bölgesinin Augustus'u Flavius Valerius Constantinus için bir heykel adamasını içermektedir. Başkent Antiokheia'da Vali Valerius Diogenes zamanına ait çok sayıda diğer yazıtların aksine tam olarak ele geçen ya-zıt, imparatorluk genelinde Constantinus Magnus onuruna yapılan ithaflardan farklı bir formül taşımaktadır. Vali Valerius Diogenes'in Pisidia Eyaleti'nde görev yaptığı yıllar, Roma yönetimin-de iktidar mücadelesinin yaşandığı siyasi istikrarsızlık dönemine rastladığı için, batı bölgesinin Augustus'u Constantinus adına kentin önemli bir caddesi olan Cardo Maximus'ta heykel ithaf edilmesi, merkezi yönetimde değişen güç dengesine eyalet yöneticilerinin hemen ayak uydur-masına da iyi bir örnek teşkil etmektedir. Yazıt ayrıca, kentin hemen yanında burasının bir ma-hallesi olan Hisarardı'nda iki fragment halinde ele geçen ve Constantinus'a muhtemelen yine üzerinde bir heykel ithafını içeren sorunlu diğer bir yazıt için ek tamamlama yapılması gerekti-ğini ortaya koymaktadır.Yazıt somut bir tarih sunmamaktadır. Bununla birlikte Roma yönetimini paylaşan Constantinus Magnus, Valerius Licinianus Licinius ve Galerius Valerius Maximinus'un birbirle-rine karşı tutumları ve söz konusu zamandaki tarihsel süreç buna yönelik bir iz sunmaktadır. Buna bağlı olarak bu yazıt Pontica, Asiana ve Oriens dioecesis'lerinin Augustus'u Galerius Valerius Maximinus'un, diğer Augustus Valerius Licinianus Licinius tarafından mağlup edildiği ve Maximinus Daia'nın yaşamını kaybettiği tarihten sonraya yani 313 yılının ikinci yarısına ait olmalıdır. Bu nedenle yazıt, yönetimdeki diğer iki Augustus Constantinus Magnus ile Valerius Licinianus Licinius'tan farklı bir politika sergilediği için, Galerius Valerius Maximinus'un ölü-müyle Pisidia Eyaleti valisi Valerius Diogenes'in doğunun yeni Augustus'u Licinius tarafından görevinden hemen azledilmesi beklenmesine karşın kendisinin 313 yılı sonuna kadar görevin-de kaldığını da göstermektedir.