Dergiler / ADALYA / 2015 / Cilt: 0 - Sayı: 18
Burdur yakınında Melli / Kocaaliler den iki bronz baş
- Dergi
- ADALYA
- Sayfa
- 101–120
- DOI
- —
Abstract
Burdurun73km.güneydoğusundakonumlananveçeşitliaraştırmalarakarşınantikadıbelir -lenemeyenMellidekiörenyerindedefinecilertarafındankazılmışikibronzeser2004yılındazoralımyoluylaBurdurMüzesinekazandırılmıştır.İncelemelersonucunda,eserlerinnekropolisalanındayüzeyeyakınbirçukurdaneldeedildiğiöğrenilmiştir.Herikieserintemizlikvekonservasyonu2006yılındaE.Koçaktarafındangerçekleştirilmiştir.İlkbuluntu,idealbirgençerkekbaşınaaitbirparçadır.M.Ö.5.yy.heykeltıraşlarındanPolykleitosunDoryphorosadlıbaşyapıtıileilişkilendirilebilenparçadaüslupkritiğiilesaptananbazıözellikler(organlararasındakioranlarvepathetikifade),orijinalanahtaröğeler(çatal kıskaçşemasıiçerensaçmodeli,alın burunhattı,keskinvetaşkıngözkapakları,düzyanaklarvb.)korunarakGeçHellenistikDönemdebiçimlendirilmişbirrepliğeişaretetmektedir.PolykleitosunDoryphorosugibibronzdanüretilmişMellibuluntusununGeçHellenistikrepliğedayalı,Hadrianuszamanınatarihlenebilen(yenigözfakatgelenekselkaşişçiliği,sertişçilik)birkopyaolduğubelirlenmiştir.Tarihlemekadarönemtaşıyanbirkonu,boyundakiyamalıbirleştirmeyardımıylaMellibuluntusununNapoliörneğigibibirhermeyeyadabirbüstedeğil,birheykeleaitolduğununanlaşılabilmesidir.İkincibuluntu,ilerigelenbiraileyemensupolanfakatkimliğibelirlenemeyen,olgunyaş -tabirkadınınportrebaşıdır.Birheykeleveyabüsteiliştirildiğianlaşılanbaşfizyonomivesaçmodelinin(LucillaveCrispinaportreleriileçağdaşları)yanısırastilistikvetekniközellikleri(malzeme,gözvekaşişçiliği,yamalamatekniğivb.)açısındanirdelenerek,OrtaAntoninuslarzamanına,M.S.170-190dolaylarınatarihlenmiştir.AyrıntılıincelemeMellideaçığaçıkarılmışikieserarasındaortaknoktalarınminimaldüzeydekaldığınıgösterir.Aralarındayaklaşık50yılbulunanikibronz,tekniközellikleriaçısından,MelliyegöreceyakınBoubondadahilolmaküzereherhangibirmerkezveyaişlikilebağdaştırılamamaktadır.Yinedebuluntudurumuileilgilibazınoktalarınvurgulanmasıgerekir.Bunlardanbiri,M.S.2.yy.dansonrakibirdönemdeherhangibirnedenlebuluntularınMellidekiorijinalkonumlarındanalınıpnekropolisegömülmeleridir.Buluntularınaitolduğueserlerin(heykelvebüst/heykel)orijinalkontekstleriise,bilgimizdışındakalmaktadır;ancak,seçeneklerarasındagymnasionvekonutöncelikkazanabilir.EserlerinMellidekivarlığıözellikleönemlidir.ÇünkübiryandanDoryphorosgibibireserinrepliği,KlasikDönembaşyapıtlarıileaşinalıkyansıtırken,diğeryandanilerigelenbirkadınaaitbronzportre,kadınlarıntoplumsalkonumunaışıktutar.BurdurMüzesinekazandırılanikibronzbuluntukontekstlerindenkoparılmışolmalarınakarşın,kültürelaçıdanMellidekiadıbelirsizküçükyerleşmeninM.S.2.yy.daAnadoludakibellibaşlımerkezlerdenpekaşağıkalmadığınıortayakoymaktadır.