CRISPR GENOM DÜZENLEME TEKNOLOJİLERİ: PATENTLENEBİLİRLİKLERİ VE COVID-19 SALGININDA KULLANIMI

Crispr Genom Editing Technologies: Patentability and Its Application to the Covid-19 Outbreak

Özet

Ekim 2020’de Emmanuelle Charpentier ve Jennifer Doudna “moleküler makas” olarak da adlandırılan CRISPR/Cas9 teknolojilerine ilişkin buluşları nedeniyle Nobel Ödülü’ne layık görülmüşlerdir. Bu teknolojilerin ortaya çıkmasından sonra son on yıl önemli bir patent yarışına sahne olmaktadır. Bu yeni teknolojilerin patentlenmesi genel olarak buluş konusu ve kamu düzeni/ahlaka aykırılık ölçütleri yönünden tartışılmaktadır. Buna karşılık bu teknolojilerin yenilik içerdiği, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilir olduğu genel olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle patent yarışı, buluşların patentlenebilirliğine değil, buluşların sahipliğine ilişkin oluşmaktadır. Bu yeni teknolojiden COVID-19 pandemisinde de başarıyla faydalanılmaktadır. Ancak CRISPR teknolojilerinin kullanım alanının sınırları konusundaki belirsizlikler, bu teknolojilerin patentlenmesine yönelik sınırlamalar konulmasını da gerekli kılmaktadır.

Abstract

In October 2020, Emmanuelle Charpentier and Jennifer Doudna were awarded the Nobel Prize for invention of CRISPR Cas9 technologies, also called "molecular scissors". After the emergence of these technologies, the last decade have witnessed an important patent race. The patenting of these new technologies is generally discussed in terms of the patentable subject matter and the criteria of ordre public/contrary to morality. On the other hand, it is generally accepted that these technologies contain novelty, inventive step and industrial application requirements. Therefore, the patent race is about the ownership of inventions, not the patentability of inventions. This new technology is also successfully used in the COVID-19 pandemic. However, uncertainties about the limits of the use of CRISPR technologies also require restrictions on the patenting of these technologies.