İBN CÜZEY’İN BAZI TEFSİR ESERLERİNDEKİ ÜSLUP ve USÛL SORUNLARINA YAKLAŞIMINA İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME

An Evaluation of Approach to the Methodology and Style Problems in Ibn Jouzi’s Commentary

Özet

Bu çalışmada, İbn Cüzey’in et-Teshil li ‘ulumi’t-tenzil adlı eserinin önsözve mukaddimeleri, tefsirde üslup ve usûl sorunlarına yaklaşımı açısından ince-lenmiştir. İbn Cüzey, eserine ilki faydalı konular ve küllȋ kaidelerden; ikincisiKur’an’da sık geçen lafızların anlamlarının işlendiği bir lügatçeden oluşaniki mukaddime yazmış; böylece takip ettiği usûlü ve üslubu hakkında bilgilervermiş; girizgâhta ise et-Teshȋl’i, hangi saiklerle yazdığını ve amacını genelifadelerle açıklamıştır. Bu bağlamda klasik tefsir küllîyatındaki bazı eserleri,bazen isim vererek ama daha çok meçhul kipte eleştirmiş ve bu sorunların na-sıl aşılabileceğine dair önerilerde bulunmuştur. Onun bunu yapmaktan kastı,öncelikle tefsirde usûl ve üslubun önemini ortaya koymak; böylelikle aka-demik anlamda tefsirle ilgilenenlere ve sade okurlara sağlıklı bir perspektifkazandırmak, ardından da okura bu muhtasar eserin nasıl okunacağına ilişkinrehberlik etmektir. Makalenin önemi de buradan kaynaklanmaktadır. Makale-de, ilmi şahsiyetinden tefsir mukaddimelerine kıvrılan bir üslupla betimleyicibir dil kullanılmış, sonra da tahlil-tenkit eksenli bir yaklaşımla genel bir de-ğerlendirme yapılmıştır.

Abstract

In this study, the preface and introduction of Ibn Juzay’s book at-Tasheel li ‘ulȗmi’t-tanzeel, have been examined in terms of his approach to style and methodology problems in commentary.Ibn Juzay, whose first works included useful topics and ashes; wrote two loyalties, a lexicon, later in which the meanings of the words frequently mentioned in the Qur'an were compiled; thus, he gave information about his style and methodology; In introduction of his book, he explained the underlying reasons to write his book at-Tasheel. That his intention to do so, first of all is to reveal the importance of style and methodology in commentary and then to guide the reader on how to be read this concise work. In this context, he suggested some of the works of the classical commentary corpus, sometimes by giving a name, but in a more uncharacterized and criticism of how to overcome these suggestions about the problematic, so that he wanted to give a healthy perspective for those interested in academic commentary and plain readers. The importance of the article is also due here. In the article, a descriptive language is used in a style that is turned from the scientific personality to the conclusions of commentary; then a general evaluation has been made with an analysis-critic-axis approach. As a result, it has been determined that some commentators, especially the general principles regulating the science of commentary relations with other sciences, have some style and procedural errors.