TÜRKİYE’DE DEVLET ÜNİVERSİTELERİNİN ETKİNLİK ve VERİMLİLİK ANALİZİ: VERİ ZARFLAMA ANALİZİ ve MALMQUIST TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ENDEKSİ UYGULAMALARI

EFFICIENCY AND PRODUCTIVITY ANALYSIS OF TURKISH PUBLIC UNIVERSITIES: APPLICATIONS OF DATA ENVELOPMENT ANALYSIS AND MALMQUIST TOTAL FACTOR PRODUCTIVITY INDEX

Özet

Bu çalışmanın amacı öncelikle Türkiye'de 1992 yılında kurulan 23 devlet üniversitesinin 2004-2013 yıllarına ait verilerine dayanarak Veri Zarflama Analizi yöntemi ile göreli etkinliklerinin değerlendirilmesidir. Analiz sonucunda, çalışmaya dâhil edilen 23 üniversiteden 7'sinin tüm dönemlerde etkin olarak faaliyet gösterdiği belirlenmiştir. 17 üniversite ile en fazla sayıda üniversitenin etkin olduğu yıllar 2004 ve 2010'dur. Diğer yandan, üniversitelerin genel etkinliklerinin yanı sıra stok değişken girdilerine göre etkinlikleri ve mali etkinlikleri de hesaplanarak bu üç farklı modelin ortalama etkinlik skorları karşılaştırılmıştır. Ayrıca söz konusu üniversitelerin verimliliğinin zaman içindeki değişimini görebilmek amacıyla Malmquist Toplam Faktör Verimliliği Endeksi kullanılarak üniversitelerin toplam faktör verimlilik değişimleri incelenmiştir. Bu endeksle üniversitelerin verimliliklerindeki değişimlerin kaynakları (teknik etkinlikteki değişim ve/veya teknolojik değişim) ortaya konularak, üniversitelerin yönetsel etkinlikleri ve kapasite kullanımları hususunda bilgiler verilmiştir. Sonuçlar üniversitelerin ortalama toplam faktör verimliliğinin 2004 ile 2013 yılları arasında teknolojik gerileme kaynaklı %1 azaldığını göstermiştir. Elde edilen sonuçların, üniversite yönetimlerine kaynaklarını daha etkin kullanmaları doğrultusunda yönetsel bilgiler sunacağı düşünülmektedir

Abstract

The aim of this study is primarily to examine the relative efficiency of 23 public universities in Turkey founded in 1992 for 2004-2013 period by using Data Envelopment Analysis method. The result of the study showed that out of the 23 universities analysed, only 7 of them were found to be efficient in all periods. On the basis of the number of efficienct universities, the most efficient years in the whole period were 2004 and 2010 with 17 universities. Moreover, efficincy in respect to stock variable inputs and financial effciency were also measured for universities and their average efficiency scores were compared. Furthermore, Malmquist Total Factor Productivity Index was used to measure changes in total factor productivity levels of these universities and determine the sources of these changes (technical efficiency change and/or technological change). Thus, findings of this index gave us some information about managerial efficiency and capacity usage of these universities. Results revealed that average total factor productivity of 23 public universities in 2004-2013 period decreased by 1% due to technological recession. It is thought that the results obtained will provide managerial information to university administrations in order to use their resources more effectively