KATILIM BANKALARI İÇİN BİR İSLAMİ MİKROFİNANS PROGRAMI ÖRNEĞİ: BANGLADEŞ İSLAM BANKASI KIRSAL KALKINMA PROGRAMI

AN ISLAMIC MICROFINANCE EXAMPLE FOR PARTICIPATION BANKS: ISLAMI BANK BANGLADESH LIMITED RURAL DEVELOPMENT SCHEME

Özet

Mikrofinans yoksulluğun azaltılmasında önemli araçlardan biridir. 1970'li yıllardan bu yana dünyada farklı organizasyonel modeller altında yoksullara yönelik mikrofinans hizmeti sunulmaktadır. Fakat konvansiyonel mikrofinansta işlemler faiz içerdiği için Müslümanların büyük bir kısmı bu hizmetlerden faydalanamamaktadır. Bu nedenle, faaliyetlerinde İslam'ın yasakladığı faiz ve garar (aşırı belirsizlik) unsurlarını içermeyen İslami mikrofinans kuruluşları tesis edilmiştir. İslami bankaların sosyal sorumluluk noktasında kendilerinden bekleneni yapmadıkları ve konvansiyonel bankalar gibi finansal hizmetlerden yoksulları yüksek risk ve maliyet nedeniyle dışladıkları yaygın olarak belirtilmektedir. Bununla birlikte mikrofinans alanında ilk akla gelen ülkelerden biri olan Bangladeş'te 1983 yılında kurulan Bangladeş İslam Bankası, bünyesinde mikrofinans programı bulunduran sayılı İslami bankalardan biridir. 1995 yılında başlatılan Kırsal Kalkınma Programı ile başarılı bir şekilde yoksulluğun azaltılmasına yönelik mikrofinans programları sürdürülmektedir. Bu çalışmanın amacı iyi uygulama örneği olan Bangladeş İslam Bankası mikrofinans programlarının incelenmesi, tanıtılması ve bu noktada katılım bankaları için alınabilecek dersler, iyi uygulamalar ve tekliflerin sunulmasıdır

Abstract

Microfinance is one of the significant tools of poverty reduction. Since the 1970s, microfinance services for the poor have been provided under different organizational models in the world. However, a large proportion of Muslims cannot benefit from these services since conventional microfinance includes riba (interest) and gharar (excessive uncertainty). Therefore, Islamic microfinance institutions have been established. Islamic banks are intensively criticized that they do not meet the expectations in terms of social responsibility and exclude poor people from financial services. Islami Bank Bangladesh Limited (IBBL), established in 1983 in Bangladesh, is one of the few example of Islamic bank, which have microfinance program within its organization. Rural Development Scheme is the microfinance program of IBBL and have been successfully carried out. The aim of this study is to examine the microfinance programs of the IBBL as a best practice example, and to make some suggestions for the Participation Banks in Turkey