TOKAT AĞZINDA BAZI ZARFLARLA ZARF YAPICI EK VE EDATLAR

SOME ADVERBS AND ADVERB CREATİNG SUFFİXES AND PREPOSİTİONS İN TOKAT DİALECTS

Özet

Zarf-fiil eki almış fiiller ve bir isimle bir edatın birleşmesiyle oluşan edatgrupları cümlede genellikle zarf görevi yapar. Zarf-fiil eklerinin eklendiğifiillerden oluşan zarflar, bu eklerin vurgulu unsurlar olması sebebiylegenişlemeye uğramaktadır. Genişlemeyi sağlayan pekiştirici unsurlar bazen ses,bazen ek, bazen de bir edat olabilir. Zarf olarak kullanılan edat gruplarında dabenzer durumla karşılaşılır. Anadolu ağızlarının pek çoğunda farklı zarf unsurlarıgörülmekte ya da standart Türkiye Türkçesinin zarf unsurları ağızlarda farklıbiçimler almaktadır. Tokat ağzında zarf unsurlarının farklı yapıları, zarf-fiileklerinin pekiştirici morfemlerle genişlemesi ve Eski Türkçe dönemindekullanılan bazı edatların aynen ya da az değişiklikle kullanılması dikkat çekenözelliklerdir. Bu çalışmada Tokat ağzında bulunan zarflar, zarf yapıcı ek veedatlar ele alınmıştır. Zarf-fiil ekleriyle yapılan zarfların yapısal özelliklerikaynak eserler ışığında incelenmiştir. Çalışmada verilen örnekler sözlükaynaklara dayanır.

Abstract

Gerundium suffixed verbs and preposition groups which created by conjugation of preposition and noun, acts as a adverb in sentence. Adverbs consisting of verbs to which adverb-verb suffixes are added are expanded because these suffixes are emphasized elements. Consolidation elements what make dilatation sometimes can be suffix or prepositions. There is similar situation in prepositions of using as an adverb. Most of the Anatolian dialects contain different adverbs or standart Turkey Turkish’s adverbs can see in dialects different structures. There is significant features of Tokat Dialects is different structures of adverb factors, gerundiums dilatation with boost morphems and some prepositions from old Anatolian Turkish keeps never changed or less changed. In this study, adverbs, adverbial suffixes and prepositions in Tokat dialect are discussed. The structural features opf adverbs made with adverb-verb affixes were examined in the light of source works. The examples given in the study are based on personel sources.