Türkçede Bir Mutlak Yansızlaşma Vakası: T-Damaksıllaşması ve Tahmin Edilebilirliği

Jan Hendrik Meter, “Harmony and Disharmony in a Court Drama of the Netherlands: Vanden Winter Ende Vanden Somer,” in European Drama 1: Papers from the First International Conference on European Medieval Drama, ed. Sydney Higgins, 133-146. Turnhout: Brepols, 2017.

Özet

: Bu çalışma çağdaş Ölçünlü Türkçede bir mutlak yansızlaşma örneği olarak ele alınabileceğini düşündüğümüz t-damaksıllaşmasını Yönetim Sesbilimi bünyesinde incelemektedir. Çalışmada, Türkçedeki t-damaksıllaşmasının hem tanımlayıcı hem de kuramsal bir tahlili sunulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın temel iddiası, mezkûr sürecin mevcut kanaatin aksine sözlüksel bir süreç olmadığı, tersine belli koşullar bilindiği takdirde tahmin edilebilir olduğudur. Sürecin izahı (i) ilgili seslerin element içeriği ve (ii) söz konusu kelimelerin hece yapısı ile doğrudan ilintilidir. T-damaksıllaşmasının Türkçede nasıl işlediği meselesi bu iki vakanın ayrıntılı tedkiki ile Yönetim Sesbiliminin kuramsal çerçevesinde konumlandırılarak açıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır

Abstract

: This study examines t-palatalization as an example of absolute neutralization in modern Standard Turkish within the framework of Government Phonology (GP), and attempts to present a theoretical and empirical account of t-palatalization in Turkish. The study claims that the process is not lexical but structurally conditioned and shows that the distribution of the palatalized t is predictable by the structural and phonological environment. This conclusion is drawn by two constraints that regulate the process of t-palatalization: (i) the elemental content of the relevant sounds and (ii) the syllable structure of words. By analyzing these constraints in detail, I demonstrate how t-palatalization operates by placing it within the theoretical context of GP