Çevrimiçi Akademik Kaynaklarının Kullanımında Göz Davranışlarının Değerlendirmesi

Özet

Bu çalışmanın amacı, çevrimiçi akademik kaynak kullanımında göz hareketlerini incelemektir. Bukapsamda ülkemizde en yaygın kullanıma sahip çevrimiçi akademik kaynaklardan olan Web of Science,Google Akademik (Google Scholar) ve YÖK Tez Merkezi web sitelerinin kullanılabilirlik testi esnasında ençok problem yaşanan görevler belirlenmiş ve kullanıcıların bu görevleri gerçekleştirirken sergilediği gözhareketleri analiz edilmiştir. En çok problem yaşanan görevler, görevlerin tamamlanması gereken süre iletamamlanma süreleri arasındaki farkın yüksek olmasına, görevlerin tamamlanma durumlarına, fare tıklamasayılarına, sabit bakış sayılarına, sabit bakış sürelerine, sabit bakış yerlerine ve kullanıcı yorumlarınabakılarak belirlenmiştir. Bu işlemler için Tobii Studio 3.4.2 programı kullanılmıştır. Araştırma, çevrimiçiakademik kaynakları kullanma konusunda en az 2 yıl tecrübesi olan 21 akademisyen ile gerçekleştirilmiştir.Çalışmada geçerlilik için veri çeşitlemesi sağlanarak nicel ve nitel veriler birlikte kullanılmıştır. Bulgularsonucunda ara yüz tasarımındaki sıkıntılardan dolayı kullanıcıların yanlış yerlerde ve daha yoğun sabitbakış sergilediği, bu durumun da sabit bakış süreleri, fare tıklama sayıları ve görev tamamlama süreleriniolumsuz etkilediği ve memnuniyetlerini düşürdüğü belirlenmiştir. Bu problemlerin sebepleri incelenmiş veçözüm için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract

The aim of this study is to investigate the eye movements of participants during academic searching tasks.Since the Web of Science, Google Scholar, and Council of Higher Education Thesis Center are among thepopular academic search platforms in Turkey, we focused on the usability of them. During the preliminaryanalysis, we explored the most problematic tasks, and then analyzed the eye movements. The problematictasks were detected with respect to the unexpected differences of completion duration; the failure ofcompletion status; unexpected number of clicks; high number of fixations; high fixation duration; unrelatedfixation areas; and think aloud data. Tobii Studio 3.4.2 was utilized for both the collection and analysis ofeye-tracking data. 21 academicians participated to the study. The results of the analysis indicated that due tointerface design, the eye movements of participants tended to focus on unrelated parts of the screen. As aresult, certain parameters of eye tracking demonstrated how participants’ eye movements tended to generateintense fixations, increased amount spent for unrelated areas, intense mouse clicks, and increased totalamount spent for tasks. In addition to those parameters, users’ satisfaction levels showed a decrease as aresult of unexpected experiences.