Ölçek Geliştirme Çalışması: Hedonistik Yeme Ölçeği

Özet

Amaç: Obezite genetik, davranışsal ve çevresel faktörlerin bir arada yer aldığı bir durumdur. Bu çalışmada, obez bireylerde hedonistik yeme alışkanlığı düzeylerinin belirlenmesi için “Hedonistik Yeme Ölçeği (HES)”nin geliştirilmesi amaçlandı. Yöntem: Bu çalışma metodolojik bir tasarım ile gerçekleştirildi. Çalışma, Nisan-Haziran 2018 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Hastanesi Obezite Polikliniğinde yürütüldü. Geçerlik ve güvenirlik çalışmasına yönelik yapılan istatistiksel analizler; kapsam geçerliği, yapı geçerliği (faktör analizi), madde analizi, iç tutarlılık analizi (Cronbach Alfa), iki yarı test güvenirliği, zamana göre değişmezlik analizidir. Tüm testlerde istatistiksel anlamlılık değeri p<0.05 olarak belirlendi. Bulgular: Kapsam geçerliği, faktör analizi ve madde analizi sonucunda tek bileşenli (tek boyutlu) 15 maddeli ölçek elde edildi. Ölçekte, bu tek alt boyut tarafından açıklanan varyans miktarı iyi seviyedeydi (%68.02). Ölçeğin tümü ve alt boyutları için Cronbach alfa, Spearman-Brown ve Guttman iç tutarlılık katsayılarının 0.70’in üzerinde olması, ölçeğin 15 maddelik son halinin, birbirleri ile yüksek ilişki gösteren ve birbirleri ile tutarlı olan maddelerden oluştuğunu ve güvenilir olduğunu göstermektedir. Sonuç: Literatüre yeni kazandırılan “Hedonistik Yeme Ölçeği (HES)", obez bireylerde hedonistik yeme alışkanlığı düzeyini değerlendirmek için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araçtır.

Abstract

Aim: Obesity is a condition where genetic, behavioral and environmental factors arefound together. The study was performed in order to develop the “Hedonistic EatingScale (HES)” for the determination of the hedonistic eating habits levels ofindividuals with obesity.Methods: The study was performed with a methodological design. The study wascarried out in Gaziantep University Hospital's obesity outpatient clinic between Apriland June 2018. Context, structural, criterion validity and internal con-sistencyreliability and test-retest validity-reliability analysis were performed. The sta-tisticalmeaningfulness level in all tests was determined as p<0.05.Results: As a result of context validity, factor analysis and item analysis, a 15 itemscale with one component was obtained. In the scale, the variance amount explainedby the one component was on good level (68.02%). The fact that all of the Cronbachalpha, Spearman-Brown and Guttman internal consistency coefficient of the scaleare above 0.70. When the test retest reliability coefficients of the whole scale wereexamined, the scale was found to present consistent results in different applicationsand the scale was found to be reliable with regard to the constancy coefficient.Conclusion: The “Hedonistic Eating Scale (HES)”, which was just added to literature, is a valid and reliable tool that can be used to evaluate hedonistic eating habitslevels in individuals with obesity.