Diyarbakır koşullarında bazı ayçiçeği (Helianthus annuus L) genotiplerinin verim, yağ ve yağ asidi kompozisyonunun belirlenmesi

Determination of Yield, Oil and Fatty Acid Composition of Some Oil Sunflower (Helianthus annuus L) Genotypes İn Diyarbakır Conditions

Özet

Yağlı tohumlar protein, yağ, karbonhidrat ve mineral içeriği nedeniyle insan ve hayvan beslenmesinde önemli bir yere sahiptir. Bu çalışma, 2018 yılında Diyarbakır koşullarında bazı yağ ayçiçeği (Helianthus annuus L) genotiplerinin verim, yağ ve yağ asidi kompozisyonunun belirlenmesi için yapılmıştır. Araştırma, tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak düzenlenmiştir. Çalışmada 13 farklı ayçiçeği genotipi (Nantio, Turkuaz, Sanbro, Sanay MR, Armada CL, Bosfora, Tarsan 1018, LG 5580, Sirena, Transol, LG 5482, Mercan ve Tunca) kullanılmıştır. Çalışmada bitki boyu, table çapı, 1000 tohum ağırlığı, tohum verimi, protein içeriği, yağ içeriği, ayçiçeği içindeki doymuş ve doymamış yağ asitlerinin içeriği araştırılmıştır. Sonuç, verim ve yağ kalitesi bileşenleri bakımından genotipler arasında önemli farklılıklar bulunduğunu göstermiştir. Ortalama değerlere göre, en yüksek tohum verimi LG-5580 genotipinden (3813 kg ha-1) elde edildi. En yüksek 1000 tohum ağırlığı değerleri LG-5580 (73.7 g) ve Tunca (72.5 g) genotiplerinden bulunmuştur. En büyük yağ içeriği Armada CL genotipinden % 44.6 olarak bulunmuştur. En yüksek Linoleik asit içeriği değerleri Tunca (% 55.7) ve LG-5580 (% 55.3) genotipleri ile bulunmuş, buna ek olarak en yüksek oleik değerleri Bosfora (% 37.8) genotipi ile belirlenmiştir. LG-5580 genotipinin, Türkiye'nin Diyarbakır ilinin ekolojik şartlarında ayçiçeği tarımında güvenle kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract

Oil seeds have an important place in human and animal nutrition because of their protein, fat, carbohydrate and mineral content content. This study was carried out to determination of yield, oil and fatty acid composition of some oil sunflower (Helianthus annuus L) genotypes in Diyarbakır conditions in 2018. The experiment was arranged in a randomized block design with three replications. In the study, thirteen different sunflower genotypes (Nantio, Turkuaz, Sanbro, Sanay MR, Armada CL, Bosfora, Tarsan 1018, LG 5580, Sirena, Transol, LG 5482, Coral and Tunca) were used as material. In the study plant height, head diameter, 1000 seed weight, seed yield,protein content, oil content, content of saturated and unsaturated fatty acids in the sunflower were investigated. The result showed that Significant differences were found between genotypes with respect to yield and oil quality components. According to mean values, the highest seed yield obtained from LG-5580 genotype (3813 kg ha-1). The highest values 1000 seed weight were found from LG-5580 (73.7 g) and Tunca (72.5 g) genotypes. The great oil content found as 44.6% from Armada CL genotype. The highest Linoleic acid content values were found by Tunca (55.7%) and LG-5580 (55.3%) genotypes, in adition to, the highest oleic values was determinated by Bosfora (37.8%) genotype. it was concluded that LG-5580 genotype could reliably be used in sunflower farming under ecological conditions of Diyarbakır province of Turkey.